เลือกตั้งนอกราชอาณาจักร’50

มาตรา ๑๐๐ ในประเทศใด มีผู้มีสิทธิเลือกตั้งแจ้งความประสงค์ขอใช้สิทธิลงคะแนนเลือกตั้ง ให้คณะกรรมการการเลือกตั้ง หรือผู้ที่คณะกรรมการการเลือกตั้งมอบหมาย จัดให้มีการลงคะแนนเลือกตั้ง ในประเทศนั้น โดยอาจให้มีสถานที่ลงคะแนนเลือกตั้ง หรือให้มีการออกเสียงลงคะแนนเลือกตั้งทางไปรษณีย์ หรือโดยวิธีอื่นใด ที่มิใช่เป็นการจัดตั้งสถานที่ลงคะแนนเลือกตั้งก็ได้ ทั้งนี้ ให้พิจารณาตาม ความเหมาะสมของประเทศนั้น และให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ และวิธีการที่คณะกรรมการการเลือกตั้งกําหนด

พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ ว่าด้วยการเลือกตั้งฯ พ.ศ. ๒๕๕๐ ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เมื่อ ๗ ตุลาคม ๒๕๕๐

วันก่อนเพิ่งบ่นไปหยก ๆ ว่ายังไม่รู้เรื่องเลย ว่าใครเป็นใคร ยังไม่รู้เลยว่าใครมีนโยบายอะไรบ้าง

วันนี้มีไปรษณีย์ซองใหญ่ ส่งมาที่บ้าน เป็นเอกสารสำหรับการใช้สิทธิเลือกตั้งจากสถานทูตฯ ภายในมีเอกสารทั้งหมด 5 ชิ้น หนึ่งในนั้น ก็คือ บัตรเลือกตั้งสองใบ ใบแรกเป็น บัตรเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบสัดส่วน (สีเขียว) ส่วนใบที่สอง เป็นบัตรเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบแบ่งเขตเลือกตั้ง​(สีเหลือง) นอกจากนี้ก็ยังมีซองจดหมาย 2 ซอง ซองแรก สำหรับใส่บัตรเลือกตั้ง เป็นซองสีขาว ขนาดเล็ก ส่วนซองที่สอง เป็นซองใหญ่มาหน่อย สำหรับส่งกลับไปยังสถานทูต (พร้อมติดอากรแสตมป์) ด้านหลังของซองมีข้อมูลให้กรอก เพื่อรับรองว่าได้ลงคะแนนเลือกตั้งด้วยตนเอง

ในเอกสารคำแนะนำการกาบัตรเลือกตั้ง บอกว่า ให้รีบส่งกลับไปให้ สถานทูตฯ ภายในวัน 13 ธันวาคมนี้ เอ่อ ดังนั้น จากที่ว่าเหลือเวลาไม่ถึงเดือน ก็เหลือไม่ถึงอาทิตย์เหรอเนี่ย (ผมกะว่า จะเผื่อเวลาให้ไปรษรณีย์ประมาณ อาทิตย์นึง เพราะช่วงนี้เป็นช่วงใกล้เทศกาล คนเริ่มส่งบัตรอวยพรกันเยอะ) นั่นหมายความว่า ผมต้องลงคะแนน และส่งให้สถานทูต ก่อนที่วัน 8 -_-” (แต่จริง ๆ สี่วัน กับอีกสิบกว่าวัน ก็อาจจะไม่ต่างกันเท่าไหร่)

หลังบัตรเลือกตั้งทั้งสองใบ มีคำเตือนเขียนไว้ว่า

“ห้ามมิให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง นำบัตรเลือกตั้งออกไปจากที่เลือกตั้ง หรือทำเครื่องหมายเพื่อเป็นที่สังเกตไว้ที่บัตรเลือกตั้ง หรือถ่ายภาพบัตรเลือกตั้งที่ตนได้ลงคะแนนแล้ว หรือนำบัตรที่ได้ลงคะแนนแล้วแสดงต่อผู้อื่น หากฝ่าฝืนต้องระวางโทษจำคุก หรือปรับ หรือทั้งจำทั้งปรับ และศาลสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งตามที่กฏหมายบัญญัติ”

อ่านตามคำเตือน เรื่องถ่ายรูป แล้วนึกถึงบรรดานักข่าว ที่ชอบถ่ายรูปคนดังหย่อนบัตรตามคูหาเลือกตั้ง ถ้าถือตามคำเตือนนี้ การถ่ายภาพบัตรเลือกตั้งที่ลงคะแนนแล้ว หรือ แสดงต่อผู้อื่น มีความผิด ก็แสดงว่า ต่อจากนี้ไป ก็ไม่สามารถถ่ายรูปคนดังมาลงคะแนนตามคูหา ใช่หรือเปล่า? หรือ ถ้าถือตาม พรบ. มาตรา 73 ซึ่งเจาะจงเฉพาะผู้มีสิทธิเลือกตั้ง แสดงว่าผู้อื่นที่ไม่ใช่ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง ก็สามารถถ่ายได้?

ว่าแต่ ถ้างั้นตอนนี้ ผมถ่ายบัตรเลือกตั้ง แล้วมาโพสไว้บน blog จะผิดกฏหมายหรือเปล่าอ่ะ โดยมีข้อสังเกตว่า กฏหมายไปเน้น ห้ามถ่ายบัตรที่ลงคะแนนแล้ว ดังนั้น ถ้าผมถ่ายบัตรที่ยังไม่ลงคะแนน หรือถ่ายบัตรที่ลงคะแนนแล้ว แต่ไม่ให้เห็นว่าผมลงให้ใคร (ซึ่งคนเห็นก็ไม่รู้อยู่ดี ว่าลงหรือไม่ลงคะแนน)​ผมจะผิดกฏหมายหรือเปล่า

ซึ่งจะว่าไปดูเหมือนว่า ณ ตอนนี้ ผมจะทำอะไรกับบัตรเลือกตั้งนี้ก็ได้ ไม่ว่าจะถ่ายรูป จะฉีก หรือจะระบายสีก็ได้ ทั้ง ๆ ที่จริงแล้ว ก็น่าจะเข้าข่ายการกระทำผิดกฏหมายเหมือนกัน แต่ผมก็ไม่แน่ใจว่า จะเอาผิดกับผมอย่างไร เพราะผมไม่ได้ลงคะแนนจากที่เลือกตั้ง นอกจากนี้ มาตรา 80 บอกว่า ห้ามมิให้ผู้ใดทำลายหีบบัตร หรือบัตรเลือกตั้ง เริ่มตั้งแต่เวลาที่ “เปิดและปิด” หีบบัตรเลือกตั้ง จริง ๆ การเลือกตั้งนอกราชอาณาจักร มีความขัดแย้งกับหลักการในส่วนอื่น เพราะถ้าเอาง่าย ๆ ในมาตรา 71 วรรคสอง ที่บอกว่า “ห้ามมิให้ผู้สิทธิเลือกตั้งผู้ใด นำบัตรเลือกตั้งออกไปจากที่เลือกตั้ง” การเลือกตั้งนอกราชอาณาจักร นี่ก็ขัดกันเห็น ๆ

มีข้อสงสัยต่ออีก ถ้าเกิดว่า ผมฉีกบัตรเลือกตั้ง แล้วส่งไป ผมจะโดนจับหรือเปล่าอ่ะ เค้าจะรู้ได้ยังไง ว่าผมเป็นคนฉีก มีคนกลั่นแกล้ง หรือเป็นข้อผิดพลาดจากการขนส่ง แต่ผมว่า จริง ๆ เค้าก็คงไม่แคร์

ครั้งนี้เป็นการเลือกตั้งนอกราชอาณาจักร ครั้งที่สอง ของผม (ครั้งแรกเป็น การเลือกตั้ง สว.) แต่เป็นครั้งแรกภายใต้รัฐธรรมนูญใหม่ (ที่ผมและคนไทยนอกราชอาณาจักร คนอื่น ๆ ไม่มีสิทธิออกเสียง) แน่นอนว่า ความโปร่งใสของการดำเนินการเลือกตั้งนอกราชอาณาจักร มันไม่สามารถกระทำได้ เหมือนกับการเลือกตั้งภายในประเทศ แต่อย่างน้อย ก็ยังดีกว่าไม่ได้สิทธิเลย