iTeau

ประวัติเอกสารจากหมวดหมู่ ‘ชุมชน : Community’

Your Blog Is Banned By Me, Your Second Big Brother

In blogophere, censorship, การเมือง : Politic, ชุมชน : Community, สื่อสารมวลชน : mass media on มกราคม 10, 2008 at 3:53 am

Besides the shut down of Fah Diew Kun website (see FACT for more information), many Thai bloggers are still struggling with how they are going to survive in Thai blogophere.

Putushon (คุณปุถุชน) of the Republic of Poetry recently reported the deletion of his blog on OK Nation (in Thai). His account has been diminished on December 20. On January 8, the blog has been entirely disappeared with no warning. Prior to this incident, a couple of censoring acts were reported. For instance, Wayward’s blog has been banned because it is apparent that there was a strong language writing (Thanks Putushon for the backup copy). Independent Press, an anti-junta government blog, has also been deleted by OK Nation (Thanks Google Cache for at least the trail of this blog). Apparently these censoring actions have been conducted without prior notification.

OK Nation is a blog community platform run by the Nation Group, one of the major news organizations in Thailand. As of this writing, there are nearly 25,000 registered accounts with more than 150,000 posts. Interestingly enough, on OK Nation’s About Us page, it says (my own translation):

“OK Nation was established in order to building a place for intellectual freedom. Everyone has his own right to write and distribute via the Internet, the most effective communication channel.

The Nation Group as a media who are honest, trustworthy, updated, and creative, opens blogs for everyone to share stories in your daily life, experiences, knowledge and opinion to others freely.”

However, on the registration page, there are four criteria to apply the membership including:

  1. Filling information (in the registration form) completely and honestly.
  2. Any writings or opinions must not insult or affect the institution of nation, religion, and king or affect the stability of the nation.
  3. Do not use rude, insulting, instigating language giving faults to other or breaking up the society. Also do not include pornographic and obscene image, video clip and words.
  4. The content and opinions in the blog is not related to the web managing teach. They are the legal responsibility of member personally.

With an interesting ending saying:

“OK Nation reserves right to close any blog and delete any content or opinion that are against the above statement without prior notification to the blog or opinion owners.”

The censorship at OK Nation seems to be a very interesting case because it is the traditional media who try tries to handle citizen journalism. In these cases at OK Nation, I (expect to) see no response from the provider as they would refer to the agreement. Not surprisingly, those criteria in the agreement are quite common in any online community in Thailand. The exercises of censorship happen occasionally (to regularly) in Thai blogophere.

However, the communities run by traditional media might be a bit trickier when the conflict of interest arrives, in particular political ones. Independent blog providers seem to have less political agenda than traditional media. To date (to my knowledge), there are three major blog communities in Thailand that run by media agencies: OK Nation, MBlog run by Manager Group, and Prachatai’s blogazine.

Obviously Manager have involved in many political activities in the last couple of years. Its political news are totally biased against ousted Prime Minister and his alliance. Prachatai also has political driven agenda. Its leaders also have political roles.

I suspected that the blogger at these communities have been aware of the political drive since they began are choosing these providers. For instance, any pro-Thaksin would rarely choose Manager’s MBlog. Interestingly enough, even though I could not find term of service or any agreement at registration of MBlog and blogazine, I have never heard about censorship from these two sources (Correct me if I am wrong about this!). If my assumption is held, the selection of provider plays significant role of how censorship would work here in Thailand.

Nation Group tries to represent itself as a neutral source to most people, although at some point of Thaksin period they were accused of being biased. They have also been experienced the survival of freedom of expression crisis. Thus, the image of Nation Group in terms of freedom of expression is generally highly regarded. Therefore, a number of bloggers would have joined OK Nation as its image of neutrality and independently independence.

However, without the clarification on any action of censorship, anything (even besides those mentioned in the agreement) could be claimed as a reason. Hence, if you are looking for blog provider and you know that you, at some point or at a moment of your blogging life, will enter the battle field of conflict, hosting with traditional media may not be the right choice for you.

Disclosure: I do not own or work for any blog service providers nor any news agencies. Although I host my blog on WordPress, I do not get any other benefits from WordPress besides a free blogging account.

NYT on ideas of 2007

In Social Networking, งานวิจัย : Research, ชุมชน : Community, บ่นไปเรื่อย : Saying, มั่วซั่ว : Miscellenous, สื่อสารมวลชน : mass media on ธันวาคม 10, 2007 at 2:01 pm

New York Times ภาคนิตยสาร ฉบับล่าสุด (ธันวาคม 2007) รวบรวม 70 งานวิจัย การประดิษฐ์ การค้นพบ และความคิดที่น่าสนใจช่วงปี 2007 อ่านแล้ว มีประเด็นที่น่าสนใจเยอะแยะมากมาย ซึ่งก็ถือว่า เป็นปีที่มีสีสัน ไม่น้อยทีเดียว เช่น

New York Times Magazine Coverจริง ๆ มีอีกหลายเรื่องที่ผมชอบ เช่น การตรวจฉี่ของคนในชุมชน แทนที่จะไปตรวจเป็นคน ๆ ก็ไปตรวจจากบ่อเขรอะ ตรวจทีเดียว ก็รู้ว่า คนในชุมชนใช้ยาเสพติดอะไรกันมั่ง ซึ่งข้อมูลที่ได้ น่าจะสามารถนำไปใช้ในการบริหาร ระบบสาธารณสุขของชุมชน ได้ดีกว่า, บริการตรวจโรคอัลไซเมอร์จาก 50 คำถามทางโทรศัพท์, บางกรณี คนที่มีหวังก็แย่กว่าคนที่ไม่มีความหวัง, การจอดรอเพื่อเลี้ยวซ้าย (ถ้าเป็นเมืองไทย ก็เลี้ยวขวา) สิ้นเปลืองพลังงาน ดังนั้นเพื่อเป็นการประหยัด โดยเฉพาะกับบริษัทขนส่งอย่าง UPS จึงมีนโยบาย งดการเลี้ยวซ้าย, คนอเมริกัน เพิ่งพบว่า หน้าตามีผลต่อการเลือกตั้ง ในขณะที่บ้านเรา โหงวเฮ้งนี่ เป็นเรื่องที่รู้กันมานานแล้ว อิอิ, เป่ายิงฉุบ ถูกนำมาใช้เปรียบเทียบเป็นทฤษฎี ทางชีววิทยา ไม่ว่าจะเป็นกับสัตว์เลื้อยคลาน หรือกับแบคทีเรีย และอีกเยอะแยะ มากมาย

แต่บางอันนี่ อ่านแล้วก็คิดว่า “แล้วไง” อย่างเช่น รอยสักสำหรับผู้พิการทางสายตา บางอันก็เป็นประเภท เรื่องไม่เป็นเรื่อง อย่างเช่น การฟ้องร้องพระผู้เป็นเจ้า (ที่ทำให้เกิดภัยพิบัติ) หรืออย่าง การคำนวณภาษีจากส่วนสูง เป็นต้น หรือ บางเรื่อง ก็ดูไม่ใช่เรื่องใหม่ในสายตาเรา โดยเฉพาะคนไทย แต่โดยรวมก็ถือว่า เป็นการอ่านไว้ประดับความรู้ เปิดโลกทัศน์ได้ไม่น้อยทีเดียว

บันทึก: บทความของ NYT ฟรี ไม่จำเป็นต้องเป็นผู้บอกรับ NYT เท่านั้น แต่จะต้องลงทะเบียน

JCMC ตุลา’07

In Social Networking, blogophere, งานวิจัย : Research, ชุมชน : Community, สื่อสารมวลชน : mass media on พฤศจิกายน 14, 2007 at 12:34 pm

จริง ๆ post ที่แล้วกะเขียนแนะนำฉบับนั้นทั้งฉบับโดยรวม ๆ แต่ไป ๆ มา ๆ มันยาว เลยยกให้เค้าไปเลย อันนั้น จริง ๆ JCMC ฉบับล่าสุด (Vol. 13 No. 1) ยังมีเรื่องที่น่าสนใจอื่น ๆ อีก เช่น

IM=Interruption Management? Instant Messaging and Disruption in the Workplace โดย R. Kelly Garrett and James N. Danziger ซึ่งค้นพบว่า คนที่ใช้ IM ในที่ทำงาน ส่วนใหญ่จะสามารถจัดการกับการขัดจังหวะได้ดีกว่า คนที่ไม่ใช้ IM น่าสนใจดี

Every Blog Has Its Day: Politically Interested Internet Users’ Perceptions of Blog Credibility โดย Thomas J. Johnson, Barbara K. Kaye, Shannon L. Bichard, and W. Joann Wong ศึกษากลุ่มผู้ใช้อินเตอร์เน็ทที่สนใจประเด็นทางการเมือง ว่ามีวิธีการในการพิจารณาความน่าเชื่อถือของบล๊อกและสื่ออื่น ๆ อย่างไร น่าสนใจมาก เมื่อพบว่า บล๊อก เป็นสื่อที่ได้รับความน่าเชื่อถือมากที่สุดตาม Creditability index โดยผู้ชายเชื่อถือบล๊อกมากกว่าผู้หญิง คนที่มีรายได้น้อยเชื่อถือบล๊อกมากกว่าผู้มีรายได้สูง นอกจากนี้การเข้าไปมีส่วนร่วม ความสนใจต่อการเมือง และความสนใจต่อการเลือกตั้ง มีผลต่อการพิจารณาความน่าเชื่อถือ ที่น่าสนใจที่สุดคงอยู่ที่ ความสนใจต่อการเมือง ที่มีผลเชิงลบ (negative effect) ต่อการพิจารณาความน่าเชื่อถือ

The Creative Commons and Copyright Protection in the Digital Era: Uses of Creative Commons Licenses โดย Minjeong Kim เก็บข้อมูลโดยใช้การวิเคราะห์เอกสาร survey และการสัมภาษณ์เชิงลึก ศึกษาเกี่ยวกับคนที่ใช้ Creative Commons ว่าเป็นคนกลุ่มใด มี private และ public interest อย่างไรบ้าง ค่อนข้างเป็น descriptive และ informative ที่ให้รายละเอียดเกี่ยวกับคนที่ใช้ Creative Commons ได้เป็นอย่างดี

Social Network Sites: Definition, History, and Scholarship โดย danah boyd and Nicole Ellison (สองเจ้าแม่งานสายนี้ก็ว่าได้) ซึ่งเขียนงานวิจารณ์วรรณกรรม (Literature review) ที่ค่อนข้างสมบูรณ์ที่สุด ณ ตอนนี้ สำหรับคนที่สนใจศึกษา Social Networking Sites ไม่ควรพลาดอย่างยิ่ง

Social Network Profiles as Taste Performances โดย Hugo Liu จาก MIT ศึกษา profile บน Myspace โดยใช้ empirical study กับ NLP technique เข้ามาช่วยในการเก็บข้อมูล และใช้ semiotic framework ในการวิเคราะห์ taste statement บน profile มันบ่งบอกรสนิยมของชุมชนนี้อย่างไร

Although social network sites are relatively new, SNP taste performance can be seen as an instance of what sociologist Erving Goffman (1959) termed everyday performance. Successful performers are “aware of the impression they foster.” (Introduction, Para. 3)

นอกจาก 5 งานนี้แล้ว ยังมีบทความอื่น ๆ ที่น่าสนใจอีกมาก ไม่ว่าจะเป็น SNS ในเกาหลี เรื่อง Privacy บน Youtube เรื่องการใช้ชื่อเล่นบน forum ในเยอรมัน ฯลฯ ลองเข้าไปอ่านดูครับ

BookTour จุดนัดของนักเขียนและนักอ่าน

In Social Networking, library2.0, ของเล่น : Playing, ชุมชน : Community, บรรณารักษ์ : Librarian, ห้องสมุด : Libraries on สิงหาคม 7, 2007 at 6:58 pm

วัฒนธรรมการเดินสายของนักเขียน ไปตามร้านหนังสือ ห้องสมุดต่าง ๆ ในตะวันตก เป็นที่นิยมมาก ผมไม่ค่อยแน่ใจนักสำหรับบ้านเรา คือ สำหรับนักเขียนดัง ๆ คงจะใช่ แต่สำหรับนักเขียนที่อยู่หางแถว คงจะมีหรือมีน้อยมาก ทั้งนี้ก็น่าจะขึ้นอยู่กับสำนักพิมพ์ด้วยกระมัง ที่จะเป็นเจ๊ดันได้เท่าไหร่ (ผมเองก็ไม่เคยแต่งหนังสือเองซะด้วยสิ ก็เลยไม่มีประสบการณ์เขียนหนังสือขายกับเค้า ก็ได้แต่เดาเอา ใครมีประสบการณ์ก็สงเคราะห์หน่อย)

Chris Anderson เจ้าของแนวคิด The Long Tail ก็คงจะเห็น potential ของบรรดานักเขียนหางแถว ที่ออกตระเวนไปที่ต่าง ๆ ซึ่งบรรดาแฟน ๆ ของนักเขียนหางแถวเหล่านี้ ก็มักไม่ค่อยได้รับรู้ การเดินสายของนักเขียนเหล่านี้ Christ ก็เลยคิด project BookTour ขึ้นมา เมื่อประมาณปลายปี 2006 แต่เพิ่งจะ Live ไปเมื่อไม่นานมานี้ เพื่อให้บรรดานักเขียนหางแถว ได้มีโอกาสประชาสัมพันธ์ตัวเอง ว่าจะเดินทางไปที่ไหน ในขณะเดียวกัน นักอ่าน ก็สามารถที่จะติดตาม การเดินสายของนักเขียนที่ชื่นชอบได้ ตรงตาม Tagline ที่ว่า “Where authors and audiences meet”

ล่าสุด BookTour ก็พยายามที่จะเชื่อมข้อมูลกับ Amazon เพื่อดึงข้อมูลการสั่งซื้อหนังสือ มาเชื่อมเข้ากับ BookTour ซึ่ง จริง ๆ แนวคิดและ function ของ BookTour น่าจะสามารถเอาไปใช้กับ Social Networking อื่น ๆ ได้เป็นอย่างดีมากกว่า ไม่ว่าจะเป็น SNS อย่าง Facebook หรือ MySpace โดยเฉพาะแนว material based อย่าง LibraryThing หรือ Bookjetty ได้เป็นอย่างดี ที่ไม่เพียงแต่คนที่ชื่นชอบ (existing/loyal customer) เท่านั้น แต่ยังรวมไปถึงคนที่คาดว่าสนใจ (potential readers/consumers) ด้วยเช่นกัน

เพราะตอนนี้ ถ้าไม่มี Amazon ก็ยังไม่มีข้อมูลของหนังสือหรือผู้แต่งที่เราติดตามเลย (อย่างน้อยก็น่าจะมีให้ subscribe อะไรทำนองนี้) ตอนนี้ก็ต้อง search ก่อนแล้วถึงจะต้องไปที่หน้า profile แล้วก็มีให้แต่ email, feed, book calendar (ical) แล้วก็ site widget ตัว event เท่านั้น

จริง ๆ อยู่ที่ BookTour ยังไม่เพิ่มส่วนที่เป็น social network มากนัก ตอนนี้ยังเป็น semi-personalization เสียส่วนมาก เช่น เปิดมาหน้าแรก ก็จะบอกว่าในบริเวณใกล้ ๆ ที่เราอยู่ (เราต้องป้อนรหัสไปรษณีย์เข้าไป) มีผู้แต่งคนไหนจะไปไหนบ้าง ซึ่งผมเห็นว่าส่วนที่เป็น social network จะเข้าไปช่วยได้มากสำหรับนักเขียน ที่จะรู้ว่ามีคนที่ชื่นชอบ หรือติดตามผลงานของตนอยู่แถบใดมากที่สุด เพราะบางครั้งก็มีหลายแห่งที่มีคนอ่านชอบเยอะ (จริง ๆ ถ้า register ในฐานะผู้แต่ง หรือสำนักพิมพ์ อาจจะมองเห็นได้ แต่ผมไม่แน่ใจ ตอนนี้มีแต่ link ให้ส่งข้อความไปถึงผู้แต่ง เพื่อบอกว่า มีคนรออยู่ตรงนี้นะ) ในขณะเดียวกันก็ยังเพิ่ม interaction ระหว่างแฟนนานุแฟน ได้อีกด้วย เรียกว่าเป็น fansite content management system ได้เลยทีเดียว

Seminars at KKU and RSU

In Social Networking, iTeaudemia, library2.0, ชุมชน : Community, บรรณารักษ์ : Librarian, ห้องสมุด : Libraries on กรกฎาคม 10, 2007 at 1:45 pm

เอ่อ เดี๋ยวจะหาว่าไม่มา update กัน สำหรับคนที่สนใจเรื่อง ห้องสมุด 2.0 แถว ๆ ขอนแก่น เจอกันวันจันทร์ที่ 16 นี้นะครับ งานเริ่มเวลา 9:30 น. – 16:30 น. ณ ห้องประชุม 6 อาคาร 2 ชั้น1 สำนักวิทยบริการ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ลักษณะการบรรยายก็จะคล้าย ๆ กับงานที่ TCDC กับของ Thailis ที่ ม.เกษตรนะครับ

ส่วนวันเสาร์ที่ 14 กะว่าจะดอดไปร่วมงานสัมมนา Social Media Networking and Web 2.0 ของ ม.รังสิต กับ ไทยเวนเจอร์ ดอทคอม เสียหน่อยครับ ไปเปิดหูเปิดตาหน่อยครับ (ส่วน YouFest ภาค Dinner 2.0 นั้น ขอดูอีกทีก่อนนะครับ) ถ้าใครไป ก็อาจจะได้เจอกันครับ

Blog Preservation Survey – Preliminary Results

In JOMC490, blogophere, iTeaudemia, preservation, งานวิจัย : Research, ชุมชน : Community, บรรณารักษ์ : Librarian, สถิติ : Statistics, ห้องสมุด : Libraries on กรกฎาคม 5, 2007 at 1:27 am

Carolyn just got back from presenting our poster at JCDL in Vancouver and set up a blog sharing the preliminary results from the study, “Blogger Perceptions on Digital Preservation” [project website; survey invitation] that some of you participated in our study. You can have a look at them at “persistentblog.wordpress.com“. Note that the preliminary results include only descriptive analysis of the responses.  Anyway, I think they are quite useful and give you the big picture of what is going on.

The handout version of the poster is also available. However, I found if you print it on Letter or A4 paper, it is quite hard to read.

I would like to prompt you about interpreting and distributing these results. Firstly, the majority of our respondents tends to come from professional field, in particular information, library, and communication studies. As you can see in the Subject Areas section, the majority of respondents said they blog about professional interests, followed by technology. Interestingly enough, life and personal experience, usually the most written topic from other studies including a couple of Pew studies, become the third cited subject. In addition, we are also concerned about how highly educated our respondents are. 63% earned graduate and professional degree (beyond undergraduate).

This is mainly because of the limitation of snowball sampling technique, although we tried to get it out to the public as much as possible. Therefore, these results tend to reflect those who are conscious/concerned about preserving their own content. There are a couple of results that we think they are off-the-ground. Also as the number of bloggers keeps growing every minutes, it is hard to generalize the entire bloggers as our populations. In particular, we have only 215 valid responses which is considerably low. Therefore, if you want to make comment on any of these results, please note that these results could hardly imply to bloggers in general.

In addition, some descriptive figures could not be directly interpreted. They need additional contextual information. For instance, we could not summarize the money to invest in preserving blogs without geographical context because the value of blog based on currency could not be directly compared (e.g. $5 in the US is not culturally worth as $5 in Jamaica). We probably need to analyze the money investment by country, for example.

Additionally, we have received a number of valuable comments regarding how we ask and construct the questions which confused them. We do really appreciate all of your comments and we will take them into our consideration for the analysis and future work.

Note that this work is licensed under Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivative Works 3.0 United States License. Therefore, feel free to share, copy, distribute, display this work not for commercial purposes. Please also link us back to the page, if you want to distribute.

We are still working on writing as journal articles to share our results and what we have learned from this project. When we finish the paper version, I will update to you folks again.

—–

จริง ๆ สำหรับคนไทย ตอนแรกผมคิดว่า ถ้ามีจำนวนคนตอบแบบสอบถามมาก ก็จะแยกออกมาวิเคราะห์ต่างหาก แต่พอเอาเข้าจริง มีคนไทยตอบแบบสอบถามเพียง 8 คน ก็เลยคิดว่า เอาไว้ก่อนดีกว่า ซึ่งผมก็เข้าใจดีว่า ทั้งตัวแบบสอบถามเอง และเทคนิคในการเก็บข้อมูลยังไม่เอื้ออำนวยเท่าไหร่ ทั้งนี้ผมวางแผนไว้ว่าจะทำ version สำหรับคนไทยไว้แล้ว เพียงแต่ว่ามันติดปัญหาเรื่อง IRB ที่ใช้เวลานาน ก็เลยต้องพักไว้ก่อน แต่ถ้าใครสนใจจะช่วยผมทำต่อ เฉพาะในเมืองไทย ก็ลองมาคุยกันได้นะครับ เพราะเครือข่ายของ blogger คนไทยเราน่าจะไม่ใหญ่เท่าคนชาติอื่น แล้วก็น่าจะเก็บได้ไม่ยาก หรือถ้าใครมี idea อะไรจะ share หรือนำเสนอก็ยินดีน้อมรับครับ

ฤา Facebook จะครองโลก Social Network

In library2.0, ของเล่น : Playing, ชุมชน : Community on กรกฎาคม 4, 2007 at 12:56 pm

แน่นอนว่า คำตอบ คือ ไม่ใช่ แต่ความที่ Facebook เปิด API ให้นักพัฒนา application ต่าง ๆ เข้ามาใช้บน platform ของ Facebook ได้อย่างไร้ขีดจำกัด อย่างล่าสุดที่ทำให้ผมตกใจไม่น้อย ก็คือ Catbook ซึ่งมันก็คือ การสร้าง profile ของแมวที่เราเลี้ยง แล้วก็มาสร้างชุมชนคนเลี้ยงแมวนั่นเอง ตอนนี้สมาชิกปาเข้าไปสี่หมื่นกว่าแล้ว ซึ่งแท้จริงแล้วเป็นแนวคิดการให้บริการแบบ Catster หรือ Dogster หรือ Social Network ของคน สัตว์ สิ่งของ สถานที่อื่น ๆ อีกมากมาย (หรือในระดับที่ผมเข้าใจว่าเป็น Social Network ในขั้นทุติยภูมิ ยกตัวอย่างเช่น แทนที่ จะเป็นฉันเป็นเพื่อนกับเธอ ก็เป็นแมว “ของฉัน” เป็นเพื่อนกับแมว “ของเธอ” เป็นต้น) ทั้งที่บริการแบบนี้ก็มีอยู่แล้วอยู่เกลื่อนกลาดไปหมด

แต่ข้อได้เปรียบของ Facebook คือ การจัดเก็บและนำเสนอข้อมูลพื้นฐานที่เรียบง่าย นั่นเอง ทำให้คนไม่ต้องเสียเวลาไปสร้างข้อมูลพื้นฐานใหม่อีก ก็เพิ่มเติมในสิ่งที่มีอยู่ในระบบอยู่แล้ว (คิดง่าย ๆ เปรียบเทียบระหว่าง centralization vs. decentralization) นั่นหมายความว่า ตลาดของ Facebook จะเติบโตขึ้นไปเรื่อย ๆ จนกว่าจะหมดยุด social network เพราะฉะนั้น คนที่คิด application แบบใหม่ขึ้นมา ก็ต้องดูว่าตลาดของ Facebook มันใหญ่มาก หากต้องการสร้างฐานลูกค้าเป็นจำนวนมาก ก็หนีไม่พ้นที่จะต้องหันมาใช้ Facebook แทนที่จะต้องไปเริ่มตั้งแต่ต้น ในขณะเดียวกัน เท่าที่เราเห็น application ส่วนใหญ่ ถูกพัฒนาขึ้นด้วยฝีมือนักศึกษา หาใช่จากตัวบริษัทเองไม่ นั่นก็แสดงให้เห็นพลังที่เราไม่อาจมองข้ามได้ และแน่นอน การพัฒนา application บน Facebook สร้าง visibility ให้ตัวเองได้ดีกว่า การออกไปลงทุนพัฒนาเองข้างนอก

อย่างไรก็ตาม นั่นก็ไม่ได้หมายความว่า จะเป็นข้อดีสำหรับ Facebook เสียทั้งหมด ผมไม่แน่ใจว่า Facebook เองจะอึดอัดมากน้อยแค่ไหน กับการเตรียมความพร้อมในการพัฒนาตัวเองในอนาคต แต่ผมเชื่อว่า ระดับนี้แล้วคงจะเตรียมความยืดหยุ่นมาเป็นอย่างดี อีกอย่าง การเพิ่ม application เข้ามาเป็นจำนวนมาก หลายคนที่ชอบความเรียบง่ายในแบบเดิม ก็อาจจะรู้สึกเริ่มรำคาญ กับอะไรที่เริ่มจะวุ่นวาย และรุงรังมากขึ้น (ถึงแม้ว่าจะไม่ใช่ของตัวเอง) ซึ่งอาจทำให้ Facebook อาจต้องเสียลูกค้าไปอีกกลุ่มหนึ่ง แต่ผมก็คิดว่า ไม่น่าจะมากมายนัก ส่วนอีกประเด็นหนึ่ง น่าจะเป็นเรื่อง junk app ที่เริ่มมีเข้ามาเรื่อย ๆ คำว่า junk app ไม่ได้หมายถึง app ที่ไม่ work อย่างเดียวนะครับ แต่หมายถึง app ที่มันทำงานซ้ำซ้อนกัน app ที่ไม่มีคนมาดูแล (แบบไข่แล้วทิ้ง อย่าลืมว่า app ส่วนใหญ่มาจากพวกเด็กนักศึกษา) Facebook จะจัดการกับ app เหล่านี้อย่างไร ซึ่งประเด็นนี้ ก็โยงไปถึงประเด็นสุดท้าย คือ มันรู้สึก application overload ยังไงพิกล จะให้ไป search หรือ browse หาเอง ก็คงไม่ง่าย ไหนจะต้องลองเองอีก เพราะฉะนั้นการใช้ก็จะเป็นในลักษณะ diffusion เป็นสำคัญเสียมากกว่า

[เพิ่มเติม Facebook is Powerful โดยคุณ mk]

TCDC Resource Center 2.0 (Beta)

In Social Networking, TCDC, Thaibrarian, ชุมชน : Community, บรรณารักษ์ : Librarian, ห้องสมุด : Libraries on มิถุนายน 15, 2007 at 1:08 pm

TCDC Resource Center has now launched a new website. The website introduces a cutting edge library catalog, inspired by NCSU library catalog. Users can also customize search results, view book covers, and virtually locate book’s location. On the description page, there is also a statistics section describing the use of a particular title.

The library 2.0 concept has been implemented throughout the website including

  • book tagging,
  • user review and rating,
  • recommendation system (through “related items” and “pathfinders”),
  • recent visit,
  • semi-wiki pathfinders, and
  • personal profile with ability to add feed (all feeds are aggregated in TCDC space section).

You do not need to be TCDC member to be able to use these services. You can register as a “website member” for free.

We hope you will try this out and let us know what you reckon ;) Also help us spreading the words on your blog or to any of your friends!

Glocalization of Social Bookmarking for Books

In Social Networking, Thaibrarian, ชุมชน : Community, บรรณารักษ์ : Librarian, ห้องสมุด : Libraries on พฤษภาคม 13, 2007 at 3:58 pm

For the past few years, before each visit to the National Library, I would search Amazon.com to filter out some good books based on the sales rank, customer reviews and the editorial reviews. Then I would visit NLB online catalogue to check if they were available in the library. That was a very time consuming task.

เป็นที่มาของเว็บไซต์ social bookmarking ของสิงคโปร์ที่ชื่อ Bookjetty ที่รวม feature ของ Amazon กับ Library Catalog ของ NLB เข้ามาไว้ด้วยกัน แนวคิดก็คือ เน้นชุมชนคนอ่านและรักหนังสือ ซึ่ง Library Catalog มี universe ของทรัพยากรที่น้อยกว่า ดังนั้นการดึงข้อมูลของ Amazon มาเป็นหลัก แล้วดึงข้อมูลของ Local library มา ถือว่าเพิ่มขอบเขตของการให้บริการของห้องสมุดได้ด้วย ซึ่งหลัก ๆ ตอบสนองความต้องการของคนที่ต้องการจะ browse มากกว่าที่จะ search ในขณะเดียวกัน ห้องสมุดก็สามารถใช้ประโยชน์จากข้อมูลจาก Bookjetty ในการคัดเลือกทรัพยากรสารสนเทศได้อีกทางหนึ่งด้วย

ในขณะที่อเมริกา คนใช้ Worldcat ก็มีลักษณะเดียวกัน ก็คือ สามารถ localize ผลการค้น based on ห้องสมุดที่อยู่ใกล้ ๆ ได้ อย่างไรก็ตาม social aspect ของ Worldcat ก็ไม่แข็งแกร่งเท่าของ amazon (ถึงแม้ว่าคนใน OCLC เจ้าของ Worldcat พยายามจะเปรียบเทียบ วิเคราะห์มุมมองระหว่าง library catalog กับ amazon อยู่ตลอดเวลา และมุ่งมั่นที่จะทำให้เป็นอย่างนั้น) แต่ผมกลับมองว่า หากยอมนำจุดเด่นของทั้งสองฝ่ายมาใช้ร่วมกัน ก็น่าจะเกิดประโยชน์สูงสุด แล้วดูเหมือนในทางปฏบัติก็ไม่น่าจะยาก จะยากก็ตรงเรื่อง politics เนี่ยแหละ หลักการง่าย ๆ ก็คือคือ ทำการค้นคืนจาก amazon ก่อน แล้วหลังจากนั้นก็สามารถที่ detect ได้ว่าหนังสือเล่มดังกล่าว มีบริการที่ห้องสมุดใกล้เคียงใดบ้าง

สำหรับเมืองไทย อาจจะต้องใช้ลักษณะทั้งสองแบบเข้าร่วมกัน สิ่งที่ Bookjetty ดูน่าจะไปได้ดีในสิงคโปร์ ก็ด้วยข้อได้เปรียบที่ NLB ครอบคลุมการให้บริการห้องสมุดทั่วประเทศในลักษณะ Centralized เพราะฉะนั้นการที่ Bookjetty connect ไปที่ NLB แห่งเดียว ก็สามารถสร้าง community ได้ทั้งประเทศแล้ว ในขณะที่บ้านเรา การจัดการห้องสมุด ค่อนข้างกระจัดการจาย ดังนั้นแนวทางแบบ Worldcat ของ OCLC เป็นแนวทางที่น่าจะดูเหมาะสมที่สุด คือ เป็น distributed model อย่างไรก็ตาม มันก็ขึ้นอยู่กับความร่วมมือของห้องสมุด (ซึ่งแน่นอน ต้องใช้ extra labor effort ในงานตรงนี้ ซึ่งจริง ๆ ก็ไม่น่าจะยากอะไร)

ปัญหาของการใช้ shared catalog กับ OCLC ในบ้านเรา คือ เรื่องภาษาและงบประมาณ ที่มักจะถูกประเมินว่า มีผลประโยชน์น้อย ในขณะที่ราคาสมาชิกนั้นค่อนข้างสูง ดังนั้น option ของการทำ local network นั้นเป็น option ที่หลายฝ่ายพึงพอใจ แต่กระนั้นก็ไม่เห็นจะเป็นผลเป็นชิ้นเป็นอันสักเท่าไหร่นัก

หากเราสามารถทำ Thaicat (น้อง ๆ Worldcat) ได้ ก็คงจะดีไม่น้อย แล้วทีนี้ Third Party อย่าง Bookjetty ก็สามารถมาพัฒนา service กับ Amazon หรือร้านหนังสือ online ใหญ่ ๆ ในบ้านเราได้อย่างไม่ยากเย็นนัก

เพราะฉะนั้นอย่างไรเสีย ก็ต้องเริ่มจาก library network ที่ดี ว่าแต่วันนี้ เรามีเครือข่ายห้องสมุดที่พร้อมแล้วหรือยัง

แต่หากใครจะเริ่มจากห้องสมุดของใครของมันก่อน ก็น่าลองอยู่เหมือนกัน โดยเฉพาะตามห้องสมุดมหาวิทยาลัย น่าจะมี community ย่อย ๆ ได้ไม่ยาก

[อ่านเพิ่มเติม บทสัมภาษณ์ของ Henry ผู้ก่อตั้ง Bookjetty; Via Global Voices Online]

ปล. ผมจะไปพูดเรื่อง ห้องสมุด 2.0 ช่วงต้น – กลางเดือนหน้านี้ ที่ TCDC ใครสนใจก็เชิญไปแลกเปลี่ยนความเห็นกันได้นะครับ

Blogs and Digital Preservation Survey

In JOMC490, blogophere, iTeaudemia, preservation, งานวิจัย : Research, ชุมชน : Community on เมษายน 24, 2007 at 10:35 pm

I’m now working on a research project studying blogger’s perceptions on digital preservation with other two Ph.D. fellows, Carolyn Hank and Laura Sheble. This potentially leads to the major part of the future of blogophere. The survey has just been launched. We welcome bloggers to respond our survey. Please also help us spread out the words. Feel free to post the invitation below on your own blog or email to your fellow bloggers.

Do you blog? If yes, then please consider participating in an online survey from the University of North Carolina at Chapel Hill’s School of Information and Library Science. The study, Blogger Perceptions on Digital Preservation, is being conducted under the guidance of the Real Paul Jones. The study team is interested in hearing from all bloggers on their perceptions on digital preservation in relation to their own blogging activities, as well as the blogosphere in general. To hear more about this survey, please visit the study’s fact sheet at http://www.ils.unc.edu/~hcarolyn/blogsurvey/.

From there, you can link out to the web-based survey. The survey will be available from April 25 through May 23, 2007. We believe blogs are valuable records of the human experience. Help to contribute to continued access to these important records by participating in our study. If you have any questions, feel free to contact Carolyn Hank, the study Principle Investigator, at hcarolyn@email.unc.edu.

Thanks!

Campus Disaster and Web 2.0

In Social Networking, blogophere, ชุมชน : Community on เมษายน 19, 2007 at 11:19 pm

Whoever is the communication director of VT at the moment would face the toughest and most challenging time in his/her life, I am pretty sure.  However, centralized model is probably not an absolute solution anymore.

Phil Windley nicely discusses possible implications of Web 2.0 during crisis in campus.

Note that the things that are happening in Blacksburg are emergent and decentralized. They are not being organized by some central administration (although surely there’s plenty of that as well). There will be plenty of hand wringing over what can be centrally organized when disaster happens. What David’s suggesting is that planners ought to also consider how to harness the decentralized, emergent opportunities that the Web, mobile phones, cameras, and the like present.

Thanks to Terrell who brought this piece to me.

จรรยาบรรณของบล๊อกเกอร์ฉบับ O’Reilly

In blogophere, ชุมชน : Community, บ่นไปเรื่อย : Saying on เมษายน 9, 2007 at 11:30 pm

Cory Doctorow เขียนวิจารณ์ Blogger Code of Conduct (ที่ยังเป็น draft) ของ Tim O’Reilly ไว้น่าสนใจว่า Code of Conduct ของ Tim ชี้ให้เห็นแรงดันจากสองขั้ว คือ “ความสุภาพ” (Civility) กับ “ความเป็นอิสระ” (Freedom) ถ้าเข้าไปอ่านใน Blog ของ Tim แนะนำให้อ่าน comment ต่อ หลายอันมีประเด็นที่ควรค่าแก่การเลื่อน scroll bar ลงมาอ่าน

ไม่รู้ว่า งาน YouBlog เค้าจะมีคุยเรื่องนี้ด้วยป่าว อิอิ (แต่คิดว่ามีแน่ ๆ ดูแกนนำแต่ละคน ก็ไม่น่าพลาดประเด็นนี้ -แอบแซว) เพราะเท่าที่อ่านใน comment ของ O’Reilly คนที่เห็นด้วยก็มีอยู่ (แต่ดูเหมือนคนที่เห็นด้วย เพราะอยากได้ Badge ก็มีไม่น้อย) คนที่ไม่เห็นด้วยก็วิจารณ์อย่างดุเดือด ก็เลยคิดว่า ถ้ามี YouBlog ขึ้นมาจริง ๆ คิดว่าเป็นโอกาสดี ที่จะถกกันว่า ใน community ของบล๊อกเกอร์ในเมืองไทย คิดเห็นอย่างไรกับประเด็นนี้

  • อยากให้มีหรือไม่
  • ถ้ามี มีประเด็นอะไรบ้าง (อาจจะไล่จากประเด็นอะไรสำคัญที่สุด สำหรับ community เมืองไทย)
  • ถ้ามี แล้วจะใช้กลไกอะไรในการสร้าง “แรงจูงใจ” ให้บล๊อกเกอร์ปฏิบัติตาม
  • ถ้าไม่อยากให้มี เพราะอะไร

“หลายคนบอกชอบความเป็นกลาง โดยหลางหลายครั้ง เรายังที่ไม่รู้ว่าจุดเริ่มต้นและจุดสิ้นสุดมันอยู่ตรงไหน”

[อ่านเพิ่มเติม: จรรยาบรรณและมารยาทของการเขียนบล๊อก; จรรยาบรรณของสื่อพลเมือง / YouFest / blog tag ภาคพิเศษ โดย คนชายขอบ]

YouMove – Me

In ชุมชน : Community, เป็นการเป็นงาน : Seriously on มีนาคม 15, 2007 at 1:42 am

คุณ mark กับพลพรรค เป็นโต้โผจัด YouFest เป็นครั้งที่สามแล้ว ขยันดีจริง ๆ (อยากขยันอย่างนี้มั่งจัง) ถ้าอยู่เมืองไทยคงจะมีโอกาสได้ไปร่วมด้วย คราวนี้เป็นหัวข้อ YouMove การมีส่วนร่วมในการตัดสินใจประเด็นสาธารณะ

เป็นความพยายาม ที่จะนำกลุ่มคนที่พยายาม เข้าไปมีบทบาทในการขับเคลื่อนประเด็นสาธารณะเข้ามาพูดคุย แลกเปลี่ยนประสบการณ์กัน น่าสนุก

งานเริ่มบ่ายโมงตรง วันเสาร์ที่ 24 มีนาคมนี้ ที่ห้อง INET Hall ชั้น IT (13) บริษัทอินเทอร์เน็ต ประเทศไทย

คุณ mark บอกว่าจะบันทึก video… จะรอชมนะคับ เด้อ

Wallpaper Tag

In blogophere, ของเล่น : Playing, ชุมชน : Community, มั่วซั่ว : Miscellenous on กุมภาพันธ์ 15, 2007 at 10:27 pm

ตอน Blog-tag ก็ไปบีบคอ gooogolf ให้มา tag ต่อ พอมัน wallpaper tag มา ก็ตอบต่อให้เป็นการตอบแทนละกัน (ที่เล่นกันไป กันมา ก็เพราะเพื่อนในกลุ่มไม่ค่อยมีคนเขียนบล๊อก ก็บ้ากันอยู่สองคนนี่แหละ เอิ๊ก ๆ) อีกอย่างพักนี้ไม่ค่อยได้โพสอะไร เลยเล่นด้วยละกัน blog จะได้ไม่เงียบ (ขออภัยคนที่ติดตามอ่านนะครับ เทอมนี้ ไม่ธรรมดาจริง ๆ งามงานอื้อ แถม “distraction” รอบตัว เยอะไปหมด อิอิ)

1. Wallpaper ตอนนี้ (เค้าบอก ไม่ให้สร้างภาพ เหอๆๆ) จริง ๆ ผมมีสองจอ เอาจอหลัก ไปละกันนะ ส่วนอีกจอก็เป็นรูป Cinderella ที่เป็นโฆษณาอันใหม่ของ Disney อ่ะ เอาต่อมาจากคุณ wat อีกที

desktop070215.jpg

2. OS ก็ Mac OS X ส่วน Resolution ก็ 1440 x 900

3. ที่มาของภาพก็ ANDiDAS.com

4. สาเหตุที่เลือกภาพนี้ ก็ไม่มีอะไร เห็นมันเศร้าดี จะได้เตือนตัวเอง อย่าคึกให้มากนัก เหอๆๆ ปรกติเปลี่ยน desktop บ่อยมาก เพราะขี้เบื่อ ก็เปลี่ยนไปตามอารมณ์ ก็นะคนเรา ตอนนี้มี 3 จอ (รวม laptop ด้วย แต่ปรกติชอบอะไรที่มันสะอาด ๆ ตาอ่ะ)

5. ขออนุญาตไม่ tag ต่อละกันนะ เพราะไม่อยากรบกวนคนอื่นอ่ะ กลัว tag ไปแล้วเค้าไม่เล่นด้วย หน้าแตก แต่ถ้าใครอยากจะเล่น แล้วยังไม่มีใคร tag ก็ comment ไว้ละกันครับ เดี๋ยวผมจะ tag ไปให้ ;)

อิอิ เล่นง่ายไปมั๊ยเนี่ย..

Research: The Rise and Prospects of Hyperlocal Journalism

In JOMC490, blogophere, iTeaudemia, งานวิจัย : Research, ชุมชน : Community, สื่อสารมวลชน : mass media, เป็นการเป็นงาน : Seriously on กุมภาพันธ์ 6, 2007 at 12:36 am

แนะนำงานวิจัยฉบับใหม่ เรื่อง Citizen Media: Fad or the Future of News? โดย Jan Schaffer แห่ง J-Lab ของ UMD – College Park เขียนได้ค่อนข้างละเอียด

งานวิจัยใช้วิธีสัมภาษณ์เชิงลึก (โครงสร้าง) ถามผู้ก่อตั้ง เจ้าของหรือคนทำงานเว็บไซต์สื่อประชาชน จำนวน 31 ราย
ตามด้วยสำรวจโดยใช้แบบสอบถาม คนอ่าน และ contributors ของเว็บไซต์เหล่านี้

แบ่งออกเป็น 6 ส่วน (ชอบบทท้าย มากที่สุด เท่าที่อ่านผ่าน ๆ ตา)

ที่มา: Center for Citizen Media

Bangkokians with Email and IM

In Social Networking, งานวิจัย : Research, ชุมชน : Community, สถิติ : Statistics, เป็นการเป็นงาน : Seriously on กุมภาพันธ์ 2, 2007 at 2:13 am

Synovate, a marketing research company, reports the result from PAX study, from Q4 2005 to Q3 2006.  The study was initiated by Microsoft Digital Advertising Solutions.  The study covers Asian-Pacific region, but I would like to highlight just the numbers on Thailand.

48% of its respondents in Bangkok used IM, comparing to 65% of the whole region.  55% used email.  However, the figure is still lower than the email usage rate of the whole region, accounted for 63%.

On average, Bangkokian spent more time chatting via IM, 99 minutes per day, than using email, 73 minutes daily.  Interestingly enough, folks in Jakarta spent time on IM the most, 113 minutes daily.

In overall, the report also points out that the majority of its respondents used IM and Email at home and work respectively.

Note that “PAX surveys the top 22% of the adult population aged 25-64″.  I’m not quite sure by “top 22%”.  Also by selecting age 25-64, the study apparently focuses only on working group, which makes more sense for commercial research.  However, the majority of tech users should probably be younger than that.

[See also: MTV shows IM dominating teen life online (Another interesting study done by Microsoft Digital Advertising Solutions)]

เงินกับสื่อใหม่

In JOMC490, Social Networking, blogophere, ชุมชน : Community, มั่วซั่ว : Miscellenous, สื่อสารมวลชน : mass media on มกราคม 27, 2007 at 12:34 am

Micro Persuation พูดถึงการที่ ZDNet ออกมาเปิดเผยวิธีการจ้าง blogger แบบ pay-per-performance หรือจ่ายตามจำนวนคนมาเข้ามาอ่า พร้อมกับวิพากษ์วิจารณ์ ความเป็นสองมาตรฐาน ของรายได้ระหว่างบล๊อกเกอร์ กับนักข่าวในขณะที่ GroundReport ก็เปิดตัวว่า เป็นการผนวกกัน ระหว่างแนวทางของสื่อรากหญ้ากับระบบสร้างความนิยม เหมือนกับ Digg มารวมกัน แล้วก็เก็บรายได้จากการโฆษณา หลังจากนั้นก็จะแบ่งรายได้ให้กับ contributors แบบครึ่งต่อครึ่ง ในทางปฏิบัติผมก็ไม่แน่ใจเหมือนกันว่า มันเป็นยังไง

ไม่รู้ว่า ไอ้วิธีการหาเงินทองจากการนับ click แบบนี้จะเป็นวิธีการ sustain community หรือสร้างชุมชนความรู้ที่โปร่งใสจริงหรือไม่ หรือว่าช่วยสร้างมลภาวะทางการรับข้อมูลข่าวสารกันแน่ ว่าแต่ว่า ก็ยังคิดไม่ออกอยู่ดี ว่าแล้วไม่ใช่จากประชานิยม แล้วยังมีแบบไหนอีก

จริง ๆ การคิดเงินตามความนิยม มันก็ไม่เสียหายหรอกนะ แต่มันก็ไม่น่าจะใช่ทั้งหมด ของการประเมินความสามารถ (Performance) เพราะหลายครั้งมันไม่เกี่ยวกับ “ความสามารถ” เลยแม้แต่น้อย ยกตัวอย่าง เริื่องที่ผมทำ link ข่าว เว็บบุดด้าพอน สถิติการเข้าพุ่งกระฉูด ทั้ง ๆ ที่เรื่องที่เขียนนั้น ไม่มีอะไรเลย เป็นลิงค์ธรรมดา แล้วคนส่วนใหญ่ก็มาจาก Google search ที่มันจำนวนคลิกมันเยอะ ก็เพราะ Demand มันเยอะเท่านั้นเอง มันไม่เกี่ยวกับความสามารถ อะไรเลย หากผมจะได้ตังค์มาเพราะคลิ๊กนี้ มันก็ไม่น่าจะแฟร์กับลิงค์ที่เค้า เขียนบทวิพากษ์วิจารณ์ จริงจัง

จริงอยู่ที่ระบบแบบนี้จะเอื้อกับส่วนที่เป็น Long tail แต่ไอ้ส่วนที่เป็นตัว เป็นหัวกราฟ ซึ่งมันจาก mainstream เนี่ย มันจะไม่ mess up เอาหรือ

เมื่อคืน Colbert Report (ตอน Great News) ก็เหน็บแนมการที่ Times Inc. มีแผนจะ lay off พนักงานสาย magazine เกือบ 300 คน แล้วหันไปเล่นกับสื่อออนไลน์มากขึ้น ซึ่ง Colbert ก็เสียดสีเรื่อง ความเป็น original ของสื่อใหม่ ที่มักจะเป็นแบบ อ้างบล๊อกแห่งหนึ่ง ที่อ้างบล๊อกอีกแห่งหนึ่ง ที่อ้างบล๊อก อีกแห่งหนึ่ง ที่อ้างบล๊อกอีกแห่งหนึ่ง ที่อ้างบล๊อกอีกแห่งหนึ่ง ที่เขียนเกี่ยวกับรายงานหรือแหล่งข่าวจริง ๆ (งงมั๊ยเนี่ย ถ้างง ก็ลองเปิด video ดู แต่ถ้าไม่งง ก็แนะนำให้เปิดดูอยู่ดี อิอิ) แล้วคนที่ได้รับความสนใจ ก็หาใช่คนที่เขียนเกี่ยวกับเรื่องนั้นคนแรก แต่เป็นคนที่บล๊อกเอาเฉพาะส่วนที่มีสีสัน ซึ่งตอนท้าย Colbert ก็ออกมาพูดประมาณว่า ต่อจากนี้หากต้องการความสนใจ ไม่จำเป็นการความถูกต้อง แค่ “ตะโกน” ก็พอ

ดูเหมือน Colbert จะพยายามทำเรื่องที่บล๊อกเกอร์คิดว่าเป็น มารยาทในการเขียนบล๊อก ให้มีภาพลบอยู่ในที เพราะบล๊อกเกอร์มองว่า การที่จะเขียนเรื่องใดเรื่องหนึ่ง การอ้างถึงเรื่องที่คนอื่นเขียนก่อนหน้านี้ (ไม่ว่าเค้าจะเป็นแหล่งปฐมภูมิหรือไม่ก็ตาม) เป็นมารยาทที่สำคัญ แต่มองในอีกมุมหนึ่ง มันก็เป็นประเด็น เพราะมันการสร้างสีสัน โดยการ “ตัด แปะ และต่อ” มันมีผลต่อคุณภาพของการรายงาน ส่วนไอ้ประเด็นที่บอกว่า เรียกร้องความสนใจนั้น จริง ๆ ผมว่าก็ไม่ผิด ถ้าที่เขียนมาก่อนหน้านี้แล้วว่า เงินอาจไม่ใช่ส่วนทั้งหมด ที่บล๊อกเกอร์ต้องการ หากแต่เป็น visibility (และรวมไปถึงชื่อเสียง) ในสายตาของคนอื่นเสียมากกว่า

จะว่าไป Colbert เอง ถึงไม่ใช่บล๊อกเกอร์ แต่รายการของเค้า ก็อาศัยการสร้างสีสัน ด้วยการเสียดสี แล้วก็เนื้อเรื่องส่วนใหญ่ ก็มาจากการตัด แปะ เหมือนกัน ทั้งนี้ก็เพื่อเรียกร้องความสนใจเหมือนกัน เพราะฉะนั้น ไอ้ที่บอกว่า สื่อเก่า เน้นความถูกต้องนั้น ก็คงไม่จริงเสียทั้งหมด

ปล. ดูไปดูมา อุ๊ย เราเนี่ยตัวอ้างเลยนะนี่ ดูดิ มีคำว่า อ้าง เพียบเลย

แนะนำเพิ่มเติม CNET บังคับให้นักข่าวต้องไปคอมเม้นต์บล๊อก ไม่เกี่ยวกับเนื้อเรื่องนี้โดยตรง แต่ว่าน่าสนใจ

NC Science Blogging Conference

In blogophere, ชุมชน : Community, มั่วซั่ว : Miscellenous, สื่อสารมวลชน : mass media on มกราคม 21, 2007 at 2:51 pm

พอพูดงาน YouFest เสร็จก็เข้านอนเลย ตื่นเช้ามาก็ไปงาน North Carolina Science Blogging Conference ต่อทั้งวัน คนเข้าฟังประมาณ 120 คน น่าจะได้ มีตั้งแต่ นักวิทยาศาสตร์ นักการศึกษา นักเรียน เต็มไปหมด โต้โผใหญ่ของงาน ก็มาจากกลุ่ม blogger ใน ScienceBlogs ซึ่งเป็น project ของนิตยสาร Seed ที่รวมนักวิทยาศาสตร์ และนักวิจัยที่เป็น Blogger หลาย ๆ คนมาเขียน (อ่านเพิ่มเติม About ScienceBlogs)

Science Blogging 101

Session แรก ก็เป็นการแนะนำทั่วไปเกี่ยวกับ Science Blogs ที่น่าสนใจ โดย Bora Zivkovic บอกว่า บล๊อกที่มีคนอ่านเยอะ ส่วนใหญ่จะเป็นบล๊อกของผู้ที่มีความเชื่ยวชาญ (expert) ในเรื่องนั้น ๆ แล้วก็แนะนำ blog ที่น่าสนใจหลายอัน ถ้าใครสนใจอยากหามาอ่าน ว่า science blogger เค้าเขียนเกี่ยวกับอะไรกัน ลองเข้าไปดูที่เว็บของ conference มีรายชื่อของบล๊อกที่น่าสนใจเต็มไปหมด มีตั้งแต่ที่เป็น commentary ทั่วไป จนถึงบันทึกการทำแล๊บจากห้องทดลอง

อีกเรื่องที่น่าสนใจคือ ปีนี้เป็นครั้งแรก ที่มีการรวบรวม และคัดเลือกเรื่องที่ดีที่สุดแห่งปี บนบล๊อกวิทยาศาสตร์ แล้วก็ตีพิมพ์เป็นรูปเล่ม ชื่อหนังสือ The Open Laboratory (จะว่าไป ถ้าเราลองทำแบบเดียวกันกับ บล๊อกภาษาไทย -ไม่จำเป็นต้องเป็นเรื่องวิทยาศาสตร์ แต่เป็นเรื่องที่ดีที่สุดของไทยบน blogophere – มาตีพิมพ์ จะมีคนซื้ออ่านมั๊ยนะ ว่าไปแล้วก็อยากลองทำเหมือนกันแฮะ อยากน้อย ก็เป็นการบอกให้คนทั่วไปที่ไม่มีอินเตอร์เน็ทรู้ว่า ยังมีอีกทางเลือกหนึ่งในการบริโภคข้อมูล ข่าวสารนะ หรือว่ามีใครลองแล้วหรือยังหว่า) นอกจากนี้ยังมีเรื่อง Blog Carnival ที่ชุมชนแนะนำ post เฉพาะเรื่องที่ตัวเองและชุมชนสนใจ

ส่งเสริมความเข้าใจในวิทยาศาสตร์ให้กับสาธารณะ

คนต่อมา Huntington F. Willard เป็น ศาสตราจารย์ด้าน Genome จาก Duke มาพูดถึงเรื่อง การสร้างความเข้าใจเรื่องวิทยาศาสตร์ให้กับสาธารณะ หลัก ๆ เค้าก็มาเล่าว่า การสื่อสารกับสาธารณะในเชิงวิทยาศาสตร์ มีข้อคำนึงถึงหรือความท้าทายอย่างไร

Dr.Willard บอกว่า เป้าหมายของการสื่อสารของนักวิทยาศาสตร์ต่อสาธารณะ มี 2 ส่วน ส่วนแรก คือ การอธิบายให้คนเข้าใจวิทยาศาสตร์ ไม่ว่าจะเป็นการอธิบายแบบเพียว ๆ หรือจะเป็นการชี้ให้เห็นว่า มันมีผลกระทบ หรือมี implication อย่างไร ส่วนที่สอง คือ การพยายามให้คนทั่วไปเข้ามามีส่วนร่วมในวิทยาศาสตร์ ปัญหาก็คือ คนรับสาร มีตั้งแต่คนที่ไม่ได้ให้ความสนใจ ไปจนถึงพวกที่สนใจวิทยาศาสตร์อย่างจริงจัง ถึงกระนั้น คนทั่วไปก็มองวิทยาศาสตร์ ต่างจากนักวิทยาศาสตร์

ประเด็นต่อมา ก็คือ ในการสื่อสารรูปแบบเดิม นักวิทยาศาสตร์ไม่สามารถควบคุมว่า ประเด็นไหนจะถูกนำไปพูดถึงบนสื่อ ปัญหาสำคัญคือ มันถูกตีความไปคนละแบบ อย่างเช่น Dr.Willard เล่าว่า เค้าเคยถูกสัมภาษณ์จากคอลัมน์นิสต์ของ New York Time เกี่ยวกับความแตกต่างของยีนส์ ระหว่างผู้ชายกับผู้หญิง แต่พอเอาเรื่องไปตีพิมพ์กลับกลายเป็นว่า คนเขียนสรุปว่า ผู้หญิงดีกว่าผู้ชาย เพราะยีนที่ดีกว่า อะไรทำนองนี้ ซึ่งในงานวิทยาศาสตร์ไม่ได้พูดไว้แบบนี้

นอกจากนี้ การสื่อสารกับสาธารณะ ยังเป็นเรื่องท้าทายธรรมชาติการสื่อสารของนักวิทยาศาสตร์ กล่าวคือ ถ้าเปรียบเทียบกับการสื่อสารทางวิทยาศาสตร์แบบทางการ นักวิทยาศาสตร์ต้องการ outcome ที่คาดเดาได้ ต้องอาศัยข้อมูลเป็นพื้นฐาน นอกจากนี้นักวิทยาศาสตร์เอาใจใส่ในงานเขียนมาก ถึงมากที่สุด ใช้เวลาในการเลือกใช้คำ แก้ไขข้อผิดพลาด เพราะป้องกันการตีความที่ผิดพลาด และประเด็นสุดท้าย ก็คือ นักวิทยาศาสตร์ต้องแยกข้อเท็จจริงออกจากการตีความ ส่วนที่เป็นข้อมูล ก็คือ ข้อมูล ในขณะที่ส่วนมัน matter ก็คือ การตีความ ซึ่งต้องใช้ความระมัดระวังในการตีความอย่างรอบคอบ ซึ่งประเด็นหลังเนี่ย มีหลายเสียงเห็นแย้งว่า งานเขียน blog ของตัวเอง เป็น informed commentary มากกว่าที่จะเป็นการเขียนเล่าข่าวแบบลอย ๆ ที่คนพูดเข้าใจ

สำคัญที่ว่าคนพูดแกไม่ได้เป็น blogger ผมว่าแกยังมองไม่เห็นภาพในบทบาทของ blogger ชัดเจน อย่างเช่น ดูเหมือนว่า แกมองว่า blogger ก็เป็นพวกเดียวกับ media release ซึ่งจริง ๆ แล้วมันก็ไม่ใช่ เพราะ การสื่อสารมันไม่เป็นสองขั้วระหว่างนักวิทยาศาสตร์ กับสื่ออีกต่อไปแล้ว แต่มันมีขั้วที่สาม ที่สามารถคอมเม้นต์และเปรียบเทียบ ข้อมูลที่ได้จากงานวิจัยที่ตีพิมพ์ในวารสารวิชาการ กับรายงานการวิจัยที่ปรากฏใน media release ได้ นอกจากนี้ก็มีคนเสริมว่า บล๊อกจะช่วยให้สาธารณะมีส่วนร่วม และเข้าถึงวิทยาศาสตร์มากขึ้น เนื่องจากเป็นอีกทางเลือกหนึ่ง สำหรับคนที่ไม่สามารถเข้าถึงวิทยาศาสตร์ ผ่านการสื่อสารทางวิชาการในรูปแบบเดิมได้ โดยเฉพาะด้วยสาเหตุทางด้านเศรษฐกิจ

ผจญภัยไปกับการบล๊อกทางวิทยาศาสตร์

Dr.Janet Stemwedel หรืออีกชื่อหนึง Dr.Freeride (อ่านประวัติแล้วแบบ เอ่อ.. จบ ป.เอก สองใบ ตอนสองอาทิตย์ก่อนจะ defense ปริญญาเอก ใบแรกด้านเคมี ก็ไปสอบ GRE เพื่อจะสมัครเรียนต่อ ป.เอก สายปรัชญา ตอนนี้จบแล้ว มาสอนปรัชญาอยู่ Stanford) มาเล่าให้ฟังเกี่ยวกับชุมชนของ science blogger แล้วมี converstaion แบบไหนบ้าง ที่ science blogger พูดถึงกัน และหาอ่านได้ยากในการสื่อสารทางวิชาการ ไม่ว่าจะเป็น ประเด็นด้านการศึกษาทางวิทยาศาสตร์ การเมืองและนโยบาย การพูดถึงงานวิจัยอื่น ๆ แบบ jounal club การประชุมออนไลน์ การเล่าถึงชีวิตนักวิทยาศาสตร์ รายงานการประชุม วิธีปฏิบัติในวงการวิทยาศาสตร์ เป็นต้น

มีหลาย quote ที่น่าสนใจเช่น “Community and communications key ingredients for human flourishing”หรืออย่าง วิทยาศาสตร์คือกระบวนการ ไม่ใช่ผลิตภัณฑ์ แล้วก็แนะนำให้อ่านหนังสือ ชื่อ Science as Social Knowledge ของ H.E. Longino

Dr.Janet เปรียบเทียบการบล๊อกกับการพูดคุยผ่านการประชุมทางวิชาการ (ที่ดูว่าทั้งสองแบบเป็น informal เหมือนกัน) ว่า การสนทนา (conversation) บนบล๊อกดีกว่าตรงที่มันอยู่ได้นานกว่า less ephemeral แล้วสามารถอ้างอิงได้ มากกว่าการพูดคุย ผ่านแล้ว ผ่านเลย อ้างอิงลำบากกว่า

อย่างไรก็ตาม blogger ในสายวิทยาศาสตร์หลายคนก็ใช้ชื่อปลอมในการเขียน ซึ่ง Terrell ก็ตั้งคำถามว่า ในเมื่อการบล๊อกในสายวิทยาศาสตร์ จำเป็นที่จะต้องอาศัยความเชื่อถือ แล้วทำไมต้องใช้ชื่อปลอม ซึ่งหลายคนก็ให้ความเห็นว่า เพื่อป้องกันความเสี่ยงที่จะเกิดกับชีวิต แต่มีความเห็นหนึ่งที่ผมว่าน่าสนใจ เข้าใจว่าเค้าเฺป็น blogger คนหนึ่ง เค้าพยายามจะบอกว่า ผู้ชายไม่เข้าใจหรอก ว่าผู้หญิงมีเรื่องที่ต้องปิดบังมากน้อยแค่ไหน เพราะฉะนั้นเค้าเชื่อว่า ผู้หญิงน่าจะใช้ชื่อปลอมในอินเตอร์เน็ทมากกว่าผู้ชาย …

สองช่วงหลังเป็น Breakout session ผมเข้าฟังสองอัน คือ Open Source/Notebook Science กับ Emerging Nanotechnologies

Open Source/Notebook Science

Jean-Claude Bradley จาก Drexel ก็มาเล่าถึงโครงการ Useful Chemistry ซึ่งเป็นการใช้ Wiki กับ Blog ในการนำเสนอข้อมูลเกี่ยวกับการคิดค้นสูตรเคมี

ข้อมูลที่นำเสนอ มีตั้งแต่ข้อมูลดิบจากการทดลอง ข้อมูลที่วิเคราะห์แล้ว สมมติฐาน การทดลองที่ล้มเหลว ผลการวิจัยที่เป็นผลและสามารถนำไปใช้ได้ รวมไปถึงบทความทางวิชาการ

ปัญหาที่ต้องคำนึงถึง ก็ได้แก่ ทรัพย์สินทางปัญญา การอ้างอิง ความน่าเชื่อถือทางวิชาการ และกระบวนการ Peer-reviewed ซึ่งนอกจากนี้ยังมีคนให้ความเห็นเกี่ยวกับ ประเด็นเรื่อง ความปลอดภัยของข้อมูล และความเสถียรของงาน ซึ่ง Jean-Claude บอกว่า เวลาทำงานก็ให้เก็บทั้งสองรูปแบบ คือ ทั้ง blog และ wiki ในขณะที่ผมก็ค่อนข้างจะ concern เกี่ยวกับการอ้างอิงมากกว่า เพราะถ้าหากในวันข้างหน้า host provider เค้าเจ๊ง หรือเราต้องย้าย server แล้ว link มันจะไม่ valid คนอื่นที่ link มาหาเราจะมีปัญหามากกว่า ในขณะที่ข้อมูลเนี่ย ยังไงมันก็น่าจะเก็บ local version ได้อยู่แล้ว แล้วก็ backup ได้ไม่ยาก

อีกประเด็นหนึ่งที่คนถาม ก็คือ การทำ Open แบบนี้ อาจจะทำให้คนทำงานตัดหน้าเราไปได้ ซึ่งอันนี้ก็พูดคุยกันว่า มันน่าจะอยู่ที่ custom ของชุมชนนั้นเอง หลายคนบอกว่า case แบบนี้อาจเกิดได้น้อย แต่จริง ๆ แล้วมันก็เคยเกิดขึ้นแล้ว ล่าสุดก็เมื่อสองปีก่อนใน New York Times ซึ่งเป็นประเด็นของการค้นพบดาวดวงหนึ่งของนักวิทยาศาสตร์ในอเมริกา แต่ดูเหมือนโดนตัดหน้าไปจากนักดาราศาสตร์จากสเปน ซึ่งมันก็เป็นไปได้ แต่ถ้ามองในมุมของวิทยาศาสตร์สายอื่น ซึ่งการอ้างอิงน่าจะถือเป็น custom ที่น่าจะรับได้ หมายถึง ถ้าเราเอาข้อมูลที่เค้า open ไว้มาใช้ ก็ควรจะติดต่อเค้าก่อน แล้วก็ acknowledge เค้าในงาน ก็น่าจะเพียงพอแล้ว

Emerging Nanotechnologies

session นี้ไม่มีอะไรเลย คน present ไม่ใช่นักวิทยาศาสตร์ ไม่ใช่ blogger แต่เป็นคนมาจากพิพิธภัณฑ์ แล้วประมาณว่าเล่าเรื่องนาโนให้ฟัง เพื่อจะให้ blogger ช่วยคิดหน่อยว่า จะทำยังไงให้คนตระหนักถึงเทคโนโลยีที่มันจะเข้ามา ผมฟังได้ซักพัก mode การรับรู้ก็เริ่มหยุดทำงาน เพราะมันไกลจากหัวข้อ conference จนดึงกลับมาไม่ถูก Break out session นี้คนส่วนใหญ่จะไปอยู่ที่ Teaching Science กันหมด ซึ่งเป็นการพูดถึงการใช้ Blog มาประกอบการเรียนการสอน

ก็เป็นอันหมดหนึ่งวัน ผมสรุปประเด็นที่ผมเห็นว่าน่าสนใจเท่านั้นะครับ จริง ๆ ในแต่ละหัวข้อก็มีประเด็นอื่น ๆ อีกมาก มีหลายคนมากที่ Liveblogging อย่างเช่น Paul Jones และ Christina’s LIS Rant

YouFest: Makeup

In JOMC490, Social Networking, blogophere, ชุมชน : Community, มั่วซั่ว : Miscellenous, สื่อสารมวลชน : mass media, เป็นการเป็นงาน : Seriously on มกราคม 21, 2007 at 2:59 am

เมื่อคืนนี้ รู้สึกแปลก ๆ ยังไงไม่รู้สำหรับงาน YouFest เพราะรู้สึกโดดเดี่ยวพิกล เพราะเป็นครั้งแรกที่พูดต่่อสาธารณะที่ไม่เห็นหน้าคนฟัง (นึกถึงพวกดีเจอย่างแรง) อีกอย่างก็รู้สึกเกรงใจคนจัดงาน กลัวตัวเองพูดนาน แล้วคนอื่นจะเบื่อ ก็เลยทำให้ดูลน ๆ ยังไงไม่รู้แฮะ ยังไงก็ขออภัย หากมันดูแข็ง ๆ ห้วน ๆ แล้วก็ดูหนักเกินไปหน่อย เพราะผมไม่แน่ใจเหมือนกันว่าจะ set tone เรื่องของผมยังไง ก็เลยได้ประเด็นไม่ได้อย่างที่เตรียมไว้ ก็เลยคิดว่า ขอ make up ใน post นี้ละกัน

ความเป็นชุมชนของบล๊อกเกอร

จริง ๆ ผมเตรียมไว้ประมาณ 2-3 ประเด็น ที่ผมอยากจะพูด เรื่องแรกก็คือ เป็นเรื่องที่ผมสนใจตั้งแต่ต้น ก็คือ community informatics (ไม่รู้จะเขียน ภาษาไทยว่ายังไง ใครมีไอเดีย ช่วยแนะนำด้วยละกันครับ) โดยเน้นไปที่ความเป็นชุมชน (หรือภาษาอังกฤษที่เรียกว่า sense of community) ใน blogophere ซึ่งโดยส่วนตัว ผมเชื่อว่า sense of community สามารถนำมาใช้เป็นตัวชี้วัดตัวหนึ่งว่า ความยั่งยืนของชุมชน นั่นหมายถึง การเติบโตและความคงอยู่ของสื่อรากหญ้าผ่าน Blog นอกจากนี้ยังมีผลต่ออิทธิพลในเชิงชี้นำของสื่อรากหญ้าที่มีต่อมวลชน

ในทางสังคมวิทยา องค์ประกอบของความเป็นชุมชนมีอยู่ 4 องค์ประกอบสำคัญ (McMillan and Chavis, 1986) ได้แก่

  • ความรู้สึกว่าเป็นส่วนหนึ่งของชุมชน
  • ความรู้สึกของอิทธิพล ทั้งบุคคลที่มีต่อชุมชน และชุมชนที่มีต่อปัจเจก
  • การประสานงาน และความร่วมมือกันเพื่อตอบสนองความต้องการของกันและกัน
  • การมีอารมณ์ร่วมกัน ความผูกพัน การมีความหลัง ความทรงจำร่วมกัน และ “สปิริต” ของชุมชน

ซึ่งปัจจัยเหล่านี้ พัฒนามาจากชุมชนทางกายภาพ ซึ่งถ้าเอามาปรับใช้กับชุมชนของ blogger เนี่ย ก็น่าสนใจว่า ไอ้ปัจจัยเหล่านี้ มันใช้วัดได้แค่ไหน แล้วมีปัจจัยเพิ่มขึ้นอีกบ้าง ขอบเขตของมันอยู่ตรงไหน แล้วมีตรงไหนบ้างที่เหมือน หรือต่างจากชุมชนทางกายภาพ หรือชุมชนออนไลน์ประเภท อื่น ๆ

ถ้าสนใจประเด็นนี้แนะนำให้เริ่มอ่าน Blogs as Virtual Communities: Identifying a Sense of Community in the Julie/Julia Project โดย Anita Blanchard ที่ตั้งคำถามว่า บล๊อกที่ได้รับความนิยมเนี่ย จริง ๆ แล้วมันเป็นชุมชนหรือเปล่า โดยยกเอากรณีของ Julie/Julia Project มาเป็นตัวอย่าง Julie/Julia Project เป็นบล๊อกที่เขียนเกี่ยวกับการทำอาหาร ที่ได้รับความนิยมอย่างมาก และได้รับรางวัล Lulu Blooker Prize (ฺBlook = Book + Blog คือ เอาบล๊อกมาตีพิมพ์เป็นหนังสือขาย LuLu เป็นสำนักพิมพ์ที่เน้นตีพิมพ์จาก open source content นอกจากมีขายเป็นตัวเล่มแล้ว ก็ยังมีขายเป็น pdf ในราคาที่ถูกกว่ามากอีกด้วย ปีนี้ก็กำลังเปิดรับสมัครอยู่)

เครื่องมือที่ช่วยชี้วัด sense of blogber community ก็ไม่ใช่อะไรที่ไหน Technorati นั่นแหละ Technorati ไม่ใช่เครื่องช่วยค้นหา content ในบล๊อกอย่างเดียว แต่มันยังทำให้เราเห็นรูปธรรม และปฏิสัมพันธ์ของคนในชุมชนบล๊อกเกอร์ได้ชัดขึ้น นอกเหนือจากการที่ใช้ tag บอกว่าตอนนี้คนสนใจอะไรแล้ว ข้อมูล State of Blogophere ที่ Sifry เขียนเป็นประจำ (ตัวอย่างข้อมูลล่าสุด เมื่อเดือนตุลาคม 2006) ก็บ่งบอกพลวัตของชุมชนบล๊อกเกอร์ได้เป็นอย่างดี (อ่านเพิ่มเติม  จริง ๆ แอบหวังไว้ว่า น่าจะมีคนทำ service แบบเดียว Technorati  ที่จำกัดเฉพาะของบล๊อกเกอร์คนไทย (หรือที่อยู่ในไทย) ไว้ทั้งหมดก็น่าจะดี)

อนาคตของนักวิชาชีพที่ทำหน้าที่เป็นประตูสู่ข้อมูลข่าวสาร

การเป็นประตู่สู่ข้อมูลข่าวสาร หรือ gatekeeper คือ คุณลักษณะอย่างหนึ่ง ที่บรรณารักษ์กับนักข่าวมีเหมือนกัน หรือกล่าวในอีกนัยยะหนึ่งคือ กระบวนการคัดเลือกและเลือกสรรข้อมูล ข่าวสารนั้น คนของสองกลุ่มนี้  เชื่อว่าสิ่งที่ทำเป็นสิ่งที่มีคุณค่าในวิชาชีพ และเป็นสิ่งที่ต้องใช้อาศัยทักษะด้านนี้ เพื่อสร้างความเป็นมืออาชีพ

สิ่งที่แตกต่าง และมีผลสำคัญต่อวิชาชีพของสื่อมวลชน มากกว่าบรรณารักษ์ คือ การ repackage สารสนเทศ เนื่องจากสื่อมวลชน ต้องปรับสารสนเทศเพื่อให้เข้าถึงสาธารณะ

อย่างไรก็ตามเทคโนโลยีเอื้ออำนวย ให้เกิดสื่อรากหญ้า ทำให้คุณค่าของวิชาชีพที่กล่าวมาข้างต้น ถูกท้าทายด้วย เทคโนโลยี และประเด็นทางจริยธรรม ทำให้วิชาชีพของคนที่เป็น gatekeeper ถูกตั้งคำถาม

ยกตัวอย่าง เรื่องที่เกิดขึ้นกับตัวเอง ในคืนวันรัฐประหาร นักข่าวโทรทัศน์ท้องถิ่นที่นี่ติดต่อเพื่อสัมภาษณ์ผม ตอนแรกก็เข้าใจว่าเป็นการสัมภาษณ์เพื่อถามความคิดเห็นส่วนตัว แล้วก็ปฏิกิริยารอบ ๆ ตัว เกี่ยวกับเรื่องที่เกิดขึ้น เค้าติดต่อมาอีกครั้ง ก็ถามว่า ไม่ทราบว่ามีรูปครอบครัวติดตัวหรือเปล่า จริง ๆ ก็มีรูปติดอยู่ในกระเป๋าสตางค์นะ แต่ผมก็ตอบปฏิเสธว่าไม่มี เพราะผมก็ไม่เข้าใจว่ารูปครอบครัวผม มันเกี่ยวกับปฏิวัติยังไง แล้วอีกอย่างตอนที่เค้าถามเบื้องต้น ก็เหมือนจะถามเรื่องส่วนตัวมาก จนดูมันเหมือนเค้าจะมี theme มาแล้ว เพื่อทำให้เรื่องมันมีน้ำหนักมากขึ้น ในที่สุดเค้าก็เลยตัดสินใจไม่มาสัมภาษณ์ผม ในที่สุดผมก็ตัดสินใจ blog เอง (อ่านเพิ่มเติม Seeking Information in a Critical Situation: 2006 Thailand Coup D’état)

ถึงแม้ว่าปัจจุบัน บล๊อกเกอร์ส่วนใหญ่จะยังเป็นแหล่งข้อมูลทุติยภูมิ (secondary source) หลัก ๆ ก็คือไปเอาข่าว หรือเรื่องราวที่ได้อ่านมาโพสแล้วก็ให้ความคิดเห็นต่อ แต่โอกาสที่บล๊อกจะทำให้คนที่มี/เป็นแหล่งข้อมูลปฐมภูมิ (primary source) สามารถเข้าถึงมวลชนได้โดยตรงก็มีอยู่มาก ดังนั้นบทบาทของการ repackage สารสนเทศของสื่อมวลชนก็มีน้อยลง การคัดเลือก ก็มีบทบาทน้อยลงตามไปด้วย นึกถึง ถ้าปัจจุบันข้อมูลเศรษฐกิจส่วนใหญ่ ที่ปรากฏบนหน้าหนังสือพิมพ์ได้มาจาก นักวิเคราะห์ในตลาดหลักทรัพย์ ศูนย์วิจัย และหน่วยงานราชการ แล้วกลุ่มคนหรือหน่วยงานเหล่านี้มี blog เกี่ยวกับเรื่องต่าง ๆ อย่างสม่ำเสมอ คนก็สามารถเข้าถึงและเลือกที่จะรับสารได้โดยตรง และความเป็น authenticity ก็จะมีมากกว่าด้วย

ความท้าทายเช่นนี้ ทำให้คนเริ่มสงสัยในความเป็น “วิชาชีพ” หรือ “มืออาชีพ” ของคนกลุ่มเหล่านี้ มันยังเป็นที่ต้องการอยู่หรือเปล่า งานพวกนี้จำเป็นจะต้องมีการสอนอย่างจริงจัง (มีหลักสูตรในมหาวิทยาลัย) หรือไม่ และการเรียนการสอนในห้องเรียน มันช่วยให้เป็น “มืออาชีพ” ได้จริงหรือ นอกจากนี้การทำงานที่เน้นในตัวเนื้อหาของงาน ทำให้เราไม่ค่อยเห็นการพัฒนาในเชิงเทคนิค ที่เกิดจากคนในวิชาชีพนี้ งานพัฒนาเทคโนโลยีในสายงานเหล่านี้ กลายเป็นว่า เกิดจากคนนอกสายงานเสียเป็นส่วนมาก ยังทำให้ถูกตั้งคำถามว่า “ความเป็นวิชาชีพ เป็นปรปักษ์กับการสร้างสรรค์นวัตกรรม” จนกลายเป็นที่มาที่ทำให้คนมองว่า สื่อรากหญ้าเป็นคู่แข่งของสื่อมวลชนแบบเดิม ทั้งที่จริง ๆ แล้ว ดูเหมือนว่ามันสามารถไปคู่กันได้เป็นอย่างดี (ตัวอย่าง ความพยายามในการสร้างสภาพแวดล้อม และระบบที่สื่อสองแบบทำงานด้วยกัน จาก NewAssignment.net) เพียงแต่ข้อพิจารณาที่หลายฝ่าย ตั้งคำถามกัน ก็คือ คำถามในเชิงเศรษฐศาสตร์ เช่น ใครควรจะได้ผลประโยชน์จากข้อมูล ที่เป็นผลผลิตของชุมชน  และจะออกมาในรูปแบบใด อะไรคือผลตอบแทน เหล่านี้เป็นต้น (อ่านเพิ่มเติม The Union of Citizen and Old Media)

บล๊อกกับงานวิชาการ

ประเด็นสุดท้าย อันนี้เนื่องจากผมปัจจุบันทำงานอยู่ในวงวิชาการ รู้สึกว่า เราเองก็คิด ๆ เขียน ๆ เรื่องที่ไม่เป็นเรื่องบ้าง เรื่องที่เป็นเรื่องบ้างลงบนบล๊อก ก็มีคนมา่อ่านบ้าง  comment ต่อบ้าง พูดถึงต่อบ้าง ก็เลยคิดว่า มันน่าจะมีหนทางที่น่าจะเอาบล๊อก เข้าไปเป็นส่วนหนึ่งในการประเมินผลงานทางวิชาการนะ ถึงแม้จะไม่ได้ Full credit เหมือนกับการเขียนลงในวารสารทางวิชาการ แบบเดิม ๆ แต่มันก็น่าจะถูกนำไปใช้ในการพิจารณา ถึงแม้จะไม่ใช่เพื่อชี้เห็น การพัฒนาตนเองในทางวิชาการ แต่อย่างน้อยมันก็น่าจะได้ในส่วนที่เป็น งานบริการสังคม กล่าวคือ เป็นการสอนและให้สาธารณธมีส่วนร่วม และเข้าใจในวิทยาศาสตร์ และวิชาการมากขึ้น

ถึงแม้ว่าจริง ๆ ดูแล้ว มันก็เข้าทาง Open Access ที่เค้าพยายามจะทำให้คนสามารถเข้าถึง งานทางวิชาการมากขึ้น และมีกระบวนการตีพิมพ์ที่รวดเร็วมากขึ้น นอกจากนี้วิธีการเขียนบล๊อก ก็ทำให้คนทั่วไปเข้าใจเรื่องวิทยาศาสตร์มากขึ้น แต่มันก็ต้องได้อย่างเสียอย่าง ประเด็นที่ต้องพิจารณาเพิ่มเติมเรื่องแรก ก็คือ ความน่าเชื่อถือ จริงอยู่ที่บล๊อกที่ได้รับความนิยมส่วนใหญ่ จะเป็นบล๊อกของคนที่มีความเชี่ยวชาญในเรื่องนั้น ๆ โดยเฉพาะคนในแวดวงวิชาการ แต่ความเชี่ยวชาญที่ไปปรากฏบนบล๊อก มันทำให้เกิดมุมมองสองด้าน (dichotomy) ขึ้นมา ด้านหนึ่ง คือ คนส่วนใหญ่ที่เชื่อในตัวบล๊อกเกอร์มากกว่าในตัวเนื้อหา กล่าวคือ ไม่ได้มองดูว่าหน้าตาข้อมูล ที่เค้าพูดถึงมันเป็นยังไง แค่เห็นว่าเค้ามี authority ในเรื่องนั้น ๆ ก็ทำให้เชื่อได้ว่า เรื่องที่เค้าเขียนมีความน่าเชื่อถือ ถึงมันกลายเป็นการ spoil credit ทางวิชาการไปเสีย เพราะจริง ๆ แล้ว การเขียนในเชิงวิชาการ ความน่าเชื่อถือมันอยู่ที่หลักฐาน และข้อมูลที่เอามายืนยัน แต่การเขียนบล๊อก นอกเหนือจะมีข้อมูล และหลักฐานประกอบแล้ว การใส่ความคิดเห็นลงไป โดยไม่ผ่านกระบวนการ peer reviewed ก็ทำให้เรื่องนั้น ๆ ด้วยในเรื่องน่าเชื่อถือลงไป ซึ่งก็เป็นมุมมองด้านที่สอง

นอกเหนือจากเรื่องความน่าเชื่อถือ แล้วยังมีเรื่องของ จริยธรรมของบล๊อกเกอร์นักวิทยาศาสตร์/นักวิชาการ ที่จะต้องมาคิดหรือตามดูกัน อย่างเช่น การบล๊อกเกี่ยวกับงานวิจัยที่ตัวเองทำอยู่ แล้วก็เขียนถึงข้อมูลที่วิเคราะห์ไปเพียงเบื้องต้น ทำยังไงที่จะให้คนไม่เอาข้อมูลที่วิเคราะห์คร่าว ๆ ได้ ไปเขียนต่อเป็นผลงานของตัวเอง หรือคนสาธารณะทั่วไปเข้าใจว่า ข้อมูลทีี่ได้ไม่สามารถเอาไปอ้างอิงได้ เป็นต้น

ปัญหาเรื่อง persistence ของข้อมูลก็เป็นอีกเรื่องที่สำคัญ กล่าวคือ ถ้าเป็นวารสารทางวิชาการทั่วไปที่อยู่ในรูปเล่ม อย่างน้อยผ่านไปสิบปี ยี่สิบปี ตัวเล่มก็ยังคงอยู่ในห้องสมุดใด ห้องสมุดหนึ่ง หรือหอจดหมายเหตุ หรือต้นฉบับก็ยังคงมีอยู่ แต่พอพูดถึงข้อมูออนไลน์ โดยเฉพาะข้อมูลทางวิชาการที่สำคัญ ๆ ฟังดูแล้วมันมีความเสี่ยงมากกว่า เพราะถ้าวันดี คืนดี บล๊อกล่ม หรือข้อมูลที่เราเขียนไว้บนบลีอกหายไป จะทำยังไง นอกจากนี้ยังกระทบไปถึง persistence ของ citation อีกด้วย นึกถึงภาพในอีก 2-3 ปีผ่านไป แล้วผมก็ย้ายบล๊อก ลบอันเก่า เปลี่ยนโดเมนเรียบร้อย อย่าลืมว่า ไอ้คนที่เคย link คุณไว้ใน post เก่า ๆ ของเค้า มันก็จะกลายเป็น dead link ไปเสีย ยิ่งแล้วใหญ่ถ้า post นั้น ถูกเอาไปอ้างถึงในฉบับตีพิมพ

สรุป

ก็อย่างที่บอกในงานแหละครับ เตรียมให้พูด 5 นาทีเนี่ยมันยากมาก ไม่รู้จะพูดเรื่องอะไรที่ทำให้คนรู้เรื่อง และเข้าใจเราภายใน 5 นาที เพราะเรื่องมันเต็มหัวไปหมด เท่าที่ได้อ่านจาก live blogging แล้วก็ดู presentation ของหลายคนแล้ว มีสีสันดีจัง อยากเห็นหน้าและไปแลกเปลี่ยนกับ blogger หลายท่านเหมือนกัน ขออภัยที่ไม่สามารถอยู่นานได้ และหวังว่าคงจะมีจัดงานอย่างนี้อีก แล้วผมก็คงจะได้มีโอกาสเห็นหน้าทุกคนอ่ะครับ

อ้างอิง

McMillan, D. W., & Chavis, D. M. (1986). Sense of community: A definition and theory. Journal of Community Psychology, 14(6-23).

เสรีภาพในกรงทองเสมือน

In Social Networking, ชุมชน : Community, นโยบาย : Policy, บ่นไปเรื่อย : Saying on มกราคม 17, 2007 at 6:03 pm

เมื่อวานเพิ่งเขียนถึง สิทธิเสรีภาพของวัยรุ่นบน MySpace ไปหยก ๆ วันนี้มาด้วยเรื่องเดียวกันในทางตรงกันข้ามซะงั้น

MySpace เตรียมที่จะเปิดตัวผลิตภัณฑ์ใหม่ที่ชื่อ Zephyr ซึ่งจะช่วยให้พ่อแม่ ผู้ปกครองสามารถตรวจดูพฤติกรรมของลูกหลานบน MySpace ได้ ซึ่งเป็นความตั้งใจของ MySpace ที่พยายามลบภาพของอันตรายของ social network site ขึ้นมา (อ่านเพิ่มเติม​ Wall Street Journal, CBS News)

Fred ตั้งคำถามไว้น่าสนใจว่า

Do we really need to track our children, monitoring their logins on computers around the world? And what does it really get us? In a sense, this is just an escalation in the Myspace arms race. The question becomes: What will the young people do to get around Zephyr?

Jakob เขียนตอบโดนตั้งข้อสังเกตว่า

“if you build a police state, it will get used. It’s not even a question of “abuse” – these sorts of monitoring powers are by their very nature abused; it’s almost more difficult to imagine a situation where these powers aren’t used for bad purposes.”

นอกจากนี้หลายคนก็เริ่มมองว่า Zephyr จะทำให้คนใช้้ MySpace น้อยลง (มากกว่ารู้ว่า Rupert Murdoch ซื้อ MySpace เสียอีก)

ถ้าเป็นเช่นนั้นจริง ปรากฏการณ์นี้ก็น่าสนใจอยู่ไม่น้อย เพราะคนไม่อยากอยู่ในสายตาของพ่อแม่ พี่น้อง แต่กลับไม่แคร์หากคนของ MySpace จะเป็นคน monitor ซึ่งคนใช้ทั่วไปมักไม่ค่อยคิดถึงเรื่องนี้ (จริงงานวิจัยหลายชิ้น ก็ได้ชี้ให้เห็นว่า สถิติของการละเมิดสิทธิส่วนบุคคลส่วนใหญ่ จะมาจากคนใกล้ชิด และคนส่วนใหญ่ก็มีทัศนคติที่ละเอียดอ่อน กับการละเมิดสิทธิส่วนบุคคลจากคนใกล้ชิด มากกว่าการกระทำจากคนอื่น)

จริง ๆ มันก็แนวเดียวกันกับการใช้อีเมล์สาธารณะอย่าง Yahoo, Gmail หรือ Hotmail ตอนนี้ยังไม่มีใครโวยวาย เพราะยังไม่มี case ที่พิสูจน์ได้ว่า คนให้บริการเหล่านี้เค้าละเมิด privacy เราหรือเปล่า ทั้งที่จริง ๆ แล้วก็มีคนเริ่มสงสัยมานาน ซึ่ง implication ที่เกี่ยวกับ privacy ของการใช้อีิเมล์ที่นึกออกตอนนี้ มีอยู่สองเรื่อง

เรื่องแรก ก็คือ ลองเปรียบเทียบความรู้สึก ระหว่างหาจับได้ว่า พ่อแม่ หรือคนใกล้ชิดแอบมาอ่านอีเมล์ส่วนตัว กับจับได้ว่า Google เอาอ่านเมล์เรา กรณีแรก แค่รู้ว่าคนใกล้ชิดมาแอบอ่าน ก็โกรธเป็นฟืนเป็นไฟ บางคนอาจถึงกับต้องเปลี่ยน email ไปเลย แต่ถ้าจับได้ว่า Google มาแอบอ่านเมล์ของเรา ส่วนใหญ่ก็อาจจะถามต่อว่า “เอาไปทำอะไร” ซึ่งอ่านอย่างเดียว คนก็ไม่แคร์ อีเมล์เราไปส่งต่อให้ CIA หรือบริษัทขายของ

ส่วน implication ที่สอง ก็เป็นเรื่องที่ คนจำนวนมาก forward email account ของบริษัท ไปยัง account ส่่วนตัวของผู้ให้บริการสาธารณะ ซึ่ง New York Times เขียนถึงไปเมื่ออาทิตย์ก่อน ตอนนี้บริษัทต่าง ๆ ก็เริ่มกลัวว่าความลับของบริษัทจะรั่วไหล ซึ่งพนักงานส่วนใหญ่ก็ไม่นึกถึง ถึงจะนึกถึงก็ไม่แคร์เท่าไหร่ เพราะคนตัองการความสะดวกสบายมากกว่า

ซึ่งไอ้เจ้าความรู้สึก sensitive กับการถูกละเมิดสิทธิส่วนบุคคล น่าจะเกียวกับ “effect” มากกว่า ที่การกระทำของคนใกล้ตัว มีอิทธิพลและมีผลมากกว่า เอาแค่การได้อ่าน perception ของคนใกล้ตัวที่เปลี่ยนไป ก็เป็นเรื่องที่ละเอียดอ่อนมากพอตัวอยู่แล้ว

KONTROL

In Social Networking, ชุมชน : Community, บ่นไปเรื่อย : Saying, สื่อสารมวลชน : mass media on มกราคม 17, 2007 at 1:28 am

แนะนำนิตยสารออนไลน์่ ชื่อ Kontrol โดย theme ก็คือ

perspectives on control in the course of contemporary art, culture, technology, information channels and politics

แนะนำให้อ่านเรื่อง Escaping the Control Loops: Understanding MySpace น่าสนใจทีเดียว Geert Lovink ตั้งคำถามตอนต้นไว้ว่า

“Is it possible for tactical media makers, activists and artists to move beyond the critical enlightenment paradigm, to take an amoral position and see control as an environment one can navigate through instead of merely condemn it as a tool in the hands of authorities?”

บทความนี้เป็นการตี + ขยายความจากผลการศึกษาเรื่อง วัยรุ่นกับ MySpace ของ danah boyd โดยมองว่า MySpace เป็นที่ที่วัยรุ่นออกมา hang out เพื่อหนีการควบคุมที่ถูกควบคุมมาทั้งวัน โดยการสร้างพื้นที่ส่วนตัว (ซึ่งจริง ๆ แล้ว มันอาจจะ imply ได้ถึง พฤติกรรมของวัยรุ่น บนอินเตอร์เน็ท​​โดยรวม ไม่เพียงแต่ social network site เท่านั้น)

Why Traditional Media Still Win…

In JOMC490, Social Networking, ชุมชน : Community, บ่นไปเรื่อย : Saying, มั่วซั่ว : Miscellenous, สื่อสารมวลชน : mass media on มกราคม 15, 2007 at 3:08 am

A poll of 1,203 adults operated by Zogby International indicates that Americans chose to watch an old-fashioned TV evening news coverage rather than “citizen video” like YouTube by a 2-1 ratio.  However, about a quarter of 25 – 34 years old Americans are willing to watch video rather than news coverage.

In terms of news consumption, the major advantage of the TV news coverage is storytelling which is comprehensively combined combines different pieces together.  A single coverage can contain different perspectives.  The narration by reporters allows audiences to do something else rather than focusing on the TV.

By spending time “researching” themselves and “watching” the whole news, it takes more time and need a good deal of intention.  In addition, the gatekeeper functon of tradditional journalists, especially in information overload environment, still attracts news consumers.   In overall, that means the least effort theory still won the hearts of audiences.

Also I think people still recognize citizen videos as secondary/supplement source.  That means they would “browse” by watching and listening from the traditional media.  (I guess that’s the same reason why print version still works for newspaper.)  Then they can go to look more detail online.  Although serendipity can appear during search process, it does not usually happen intentionally .  I mean people still tend to search for what they know rather than search for what they do not if it is going to exist.  Therefore, people still think they might miss something by browsing online by themselves only.  Also due to the aspect of “mainstream”, people still do want to know what other people are into.

Also there is no such reciprocal relationship, in terms of intellectual property between TV clips and citizen videos.  What I mean is, at the present time, it’s quite easier to get citizen videos to be on TV than to put TV clips into citizen media.

Beside being real (live and unfiltered) and community driven (comments and such), one of the major advantages of citizen videos, in terms of news, is temporal aspect of interaction.  The videos are quickly uploaded and available.  Thus, they can be played at anytime.  In addition, due to the two-way interactivity, they can be played as many times as they want.

Anyway, I think we can see results of the convergence of both sectors in the near future.  In particular citizen media side, I would imagine such services will advance their compositions of storytelling.

Well this is not the answer, just my personal observation.

[via Cyberjournalist.net, The Mercury News]

Thai High Schoolers More into Porn Than College Students..

In JOMC490, LAW357C, งานวิจัย : Research, ชุมชน : Community, นโยบาย : Policy, สถิติ : Statistics, สื่อสารมวลชน : mass media, สุขภาพ : Health, เป็นการเป็นงาน : Seriously on มกราคม 15, 2007 at 1:29 am

Dr.Amornwich Nakornthap, director of Ramchitti Institute and PI of Child Watch research project, said that Thai students increasingly consume pornographic media.

The result indicates that 41% of high school students watch porn, while 30% of college kids do. The figures increased from last year about 2% and 3% respectively. The study found the correlation between watching pornography and drinking alcohol and having premature sex.

The data about time used is also noticeable. Thai students spend one-third of their daily lives with technology and media.

Primary-school students and teens are spending up to six or seven hours a day engrossed in their mobile phones, TVs, computers and other electronic gadgets.

The study results also show the average time(s) daily on particular activities:

  • an hour talking on the phone,
  • sending SMS twice,
  • downloading ringtones twice,
  • an hour using the Internet (including e-mail, chat, reading news, and search for information)
  • two hours listening to music,
  • two hours watching movies, and
  • two hours playing computer games

Dr.Amornwich only commented on the pessimistic sides of cyberspace. He said by being on cyberspace for many hours a day, students are risk from Alzheimer’s disease and addiction which could lead to drugs, alcohol, and cyber (and/or mobile) crimes.

[via The Nation, TRF News (in Thai), and Banmuang (in Thai)]

20.8 Million Bloggers in China

In JOMC490, blogophere, ชุมชน : Community, สื่อสารมวลชน : mass media on มกราคม 11, 2007 at 4:57 pm

As my curiosity from the yesterday post, today Masters of Media, based on the Chinese state media announcement, reports that the Chinese government is not satisfied with the growing number of bloggers. It’s sure hard to control, even though they have a list of registered bloggers. The state media also says that there were 20.8 million bloggers at the end of 2006.

Geez, that’s nearly 1/3 of Thai population. Don’t even want to imagine how the amount of Chinese content will be growing.

74.52% of Chinese Netizens Have Written or Read Blogs

In JOMC490, Social Networking, iTeaudemia, ชุมชน : Community, เป็นการเป็นงาน : Seriously on มกราคม 10, 2007 at 8:08 pm

According to “The China Internet Guide 2007 Report” done by the Internet Society of China, blog are the second most used internet service. 74.52% of Chinese Internet users said they have written or read blog in the past year.  I think that is a very high number.  I don’t know much about Chinese blogophere.  It would be interesting to see why the figure is that high.  However, if it includes the lurkers, that might make more sense.

The most popular service is obviously search engines, 94% of Internet users. Also the total spending on the Internet rose by nearly 50% to 276.7 billion yuan (US$34.6 billion). Baidu.com is the most profitable search engine, followed by Google and Yahoo.

[Source: ShanghaiDaily.com via Smart Mobs)

The Union of Citizen and Old Media

In JOMC490, Social Networking, ชุมชน : Community, บ่นไปเรื่อย : Saying, สื่อสารมวลชน : mass media on มกราคม 6, 2007 at 1:21 am

This is just a further thought from Dan Gilmour’s question about the rewarding ecosystem which is the reflection on User-generated content good for old media-report.

If we believe Davies’ two categories of user-generate content are true, people who want to contribute to the discussions are more meaningful for a sustainable system than the “five minutes of fame” folks. If so, the “rewards” from old media should not have much effects on sustainability since the discussions and the sense of community themself are the rewards, unless we believe that the old media have power enough to drive the citizen journalists.

Then, the next question is whether old media will have power on citizen journalists or not. If so, how? “What if” mainstream media will no longer exist, can the citizen journalist be survive by themselves?

Also if rewards make sense to the sustainability, what kind of rewards do users really want? If fame is the major answer, Davies’s assumption would be wrong then because it tells us that there is only one group of user-generated content which is one that come from those who want fame. The variety of the users is just based on what kind of fame and how last long they want.

เอามาจากข่าว Reuters

Howard Davies จาก Deloitte บริษัทที่ปรึกษาชั้นนำ บอกว่า สื่อมวลชนรุ่นเก่า ฉลาดพอที่จะยืนดูการเปลี่ยนแปลง อยู่ห่าง ๆ และพร้อมที่จะนำแนวคิด user-generate content เอามาใช้เป็นโอกาส มากกว่าที่จะเป็นวิกฤต และยังบอกด้วยว่า user-generate content แบ่งออกเป็นสองกลุ่ม คือ กลุ่มเป็นกลุ่มสำหรับคนที่มองหา “five minutes of fame” กับอีกกลุ่ม คือ กลุ่มคนต้องการที่จะมีส่วนร่วมกับชุมชนจริง ๆ จัง ๆ

นอกจากนี้ยังมองว่า ข้อจำกัดของ content เหล่านี้ คือ เกิดจากชุมชนที่ไม่ใช่มืออาชีพ (professional) และสมาชิกในชุมชนก็ไม่มีความต้องการที่จะนำชุมชนไปสู่พาณิชย์กิจ (commercialization)

Dan Gilmour ตั้งคำถามต่อว่า สื่อมวลชน จะเลือกอย่างไหน ระหว่างฉวยโอกาสใช้ข้อมูลฟรี กับการสร้างสภาพแวดล้อมที่ยั่งยืน ด้วยการให้ผลตอบแทนกับคนที่มีส่วนร่วมในการสร้างเนื้อหา

จริง ๆ ถ้ามองสองด้านรวมกัน ก็พอจะเห็นว่า ตัวเลือกสองแบบที่ Dan เสนอมา มันก็เหมาะคนแต่ละกลุ่มของ Davies เหมือนกัน คือ คนที่ต้องการจะมีส่วนร่วมจริง ๆ ก็ไม่น่าจะสนใจเรื่องผลตอบแทนที่เป็นตัวเป็นตน มากกว่าการให้ชุมชนมีความเคลื่อนไหว เพราะฉะนั้นถ้าสื่อมวลชนจะฉวยโอกาสนี้เอาไป ก็คงจะไม่ใช่เรื่องที่น่าเดือดเนื้อร้อนใจ แต่ถ้าต้องสร้างกลไกด้วยการให้ผลตอบแทน เพื่อสร้างมั่นคง อันนี้ก็ไม่แน่ว่าจะใช่เสมอไป เพราะคนที่ต้องการผลตอบแทน มันน่าจะเป็นกลุ่มคนพวก five minute of fame เสียมากกว่า

เพราะฉะนั้น ถ้าดูจากความยั่งยืนจริง ๆ ไม่ว่าจะอย่างแรกหรืออย่างหลัง ก็คงจะไม่แตกต่าง ถ้าสื่อรากหญ้า มีความมั่นคงอยู่แล้ว โดยไม่จำเป็นต้องสร้างผลตอบแทน ซึ่งนำมาซึ่งคำถามที่น่าจะถามต่อในมุมกลับกันก็คือ ถ้าเป็นเช่นนั้น สื่อมวลชนรุ่นเก่ามีอิทธิพลต่อ สื่อรากหญ้าอย่างไร

Wall Street Journal กับชุมชนออนไลน์

In JOMC490, Social Networking, iTeaudemia, ชุมชน : Community, สื่อสารมวลชน : mass media on มกราคม 4, 2007 at 11:47 pm

Wall Street Journal ดูเหมือนจะเป็นค่ายสื่อใหญ่ (มียอดจำหน่ายสูงสุดในอเมริกา รองจาก USA Today) ที่ีหลายคนกำลังจับตามอง เนื่องจากมีการเปลี่ยนในหลาย ๆ ด้าน โดยเฉพาะการปรับตัวให้เข้ากับยุค 2.0 ไม่ว่าจะเป็นเรื่อง blog, social networking, แล้วก็พวก online multimedia content

Bill Grueskin บรรณาธิการบริหารของ WSJ.com ได้ออกมาให้สัมภาษณ์ใน MediaShift เกี่ยวกับการแนวคิดในการปรับตัว ซึ่งมีหลายเรื่องที่น่าสนใจ ไม่ว่าจะเป็นการเปลี่ยนแปลงการทำงานของนักข่าว โดยใช้แนวคิด Build Method

We call it the Build Method, where you start off with a breaking news headline, if it’s significant enough you do an email alert or desktop alert. Then you build the story minute by minute or hour by hour on the website. This isn’t much different than what the wire services have been doing for generations. We’re trying to funnel that work so everyone’s contributing what’s appropriate to the story and not doing the same things. So you can come to the site any time during the business day and get truly the latest version of that story, and you can’t say that about most other places where they just do one story and they’re done.

ความท้าทายของ WSJ นอกเหนือจากจะเน้นเนื้อหาเฉพาะด้านเศรษฐกิจ การเงิน การคลัง ที่ทำให้คนอ่านและสังคมการบริโภคข่าวมีลักษณะเฉพาะแล้ว อย่างหนึ่งที่ WSJ เคยเป็น advocate มาก็ก่อน ก็คือ เรื่อง เสียตังค์เพื่ออ่าน ซึ่ง Grueskin ก็มีมุมมองที่น่าสนใจ โดยเปรียบเทียบแนวคิดระหว่าง WSJ กับ New York Times แล้วก็ Washington Post ที่เริ่มต้นจากการให้ฟรีทุกอย่าง

ส่วนเรื่อง blog นี่ ก็มีหลายเรื่องที่น่าสนใจ Grueskin บอกว่า

“Posts are all read before they get posted. We don’t go back and forth arguing for hours about the nut [para]graph of a four-paragraph blog post.”

และด้วยความเป็นสื่อทางด้านธุรกิจ ทำให้มีประเด็นที่น่านำไปคิด

One of the biggest issues we face with citizen journalism is disclosure. That is, in financial and business news, it’s vital that readers know what interest, if any, a journalist has in a company. That’s why our ethics code  [PDF file] is so tough on issues such as stock ownership, selling stocks short, etc. WSJ journalists sign that code every year, and it is critically important in establishing our bona fides on stories in which people can make, or lose, a fortune. I don’t know how we could replicate that with citizen journalists.

(สำหรับคนที่สนใจเรื่อง จรรยาบรรณและจริยธรรมของสื่อ แนะนำให้ตามไปอ่าน ethics code ของ dow jones)

Grueskin ปิดท้ายด้วยการเปรียบเทียบระหว่าง WSJ กับ Blog ที่ได้รับความนิยมต่าง ๆ ไว้น่าสนใจว่า ปัจจัยที่ทำให้ WSJ ประสบความสำเร็จมาเป็นปี ๆ ก็คือ ความสามารถในการทำให้ผู้อ่านมองเห็นภาพมุมกว้างของธุรกิจ และเศรษฐกิจ การเงิน การคลังได้ ในขณะที่ Blog หรือสิ่งพิมพ์อื่น ๆ ที่เจาะลึกเป็นเรื่อง ๆ ไปไม่สามารถทำได้ ซึ่งพอพูดแบบนี้ก็ทำให้ นึกได้ว่าก็จริงเหมือนกัน

ขอยกตัวอย่างล่าสุด สด ๆ ร้อน ๆ ที่ระเบิดเมื่อตอนปีใหม่ ตามอ่านข่าวจากหนังสือพิมพ์ ทำให้งงเหมือนกัน มันเหมือนพาดหัวตีกันไป ตีกันมาอ่ะ ไม่รู้ว่าอันไหนล่าสุด อันไหนมีข้อมูลซ้ำ ไม่ซ้ำบ้าง แต่พอไปอ่าน live blogging ของ Bangkok Pundit รู้สึกเข้าใจสถานการณ์ได้ดีกว่า เพราะมีการลำดับเรื่องราว แล้วก็เห็นภาพในเชิงรายละเอียดได้ดีกว่า ทั้งนี้อาจมีส่วนมาจากเทคนิคในการนำเสนอด้วยเช่นกัน ซึ่ง blog ดูจะมีความยืดหยุ่นมากกว่า

แต่กระนั้นก็เถอะ จะบอกว่า blog ให้ภาพมุมกว้างไม่ได้ ก็เห็นจะไม่จริงสักเท่าไหร่นัก เพราะมีหลาย blog ที่ไม่ได้ให้ข้อมูลในเชิงลึกเลย แต่ในทางตรงกันข้ามก็ทำการสรุปเรื่องราวจากสื่อต่าง ๆ มา ซึ่งทำให้เห็นภาพมุมกว้างได้มากกว่าเสียอีก โดยเฉพาะ blog ก็ไม่ได้จำกัดให้มีคนเขียนแค่คนเดียว

Blog-Tag: iTeau’s Turn

In ของเล่น : Playing, ชุมชน : Community on มกราคม 4, 2007 at 6:28 pm

ตอนแรกเห็น mk เล่น Blog-Tag ก็ยังว่า เออ มาอีกละ แนวลูกโซ่ แล้วก็ยังว่าคงไม่โดน แต่ก็ได้รับเกียรติจากคุณ bow_der_kleine แห่ง BioLawcom.de tag มา ก็เอาเสียหน่อย

5 เรื่องที่คนไม่ค่อยรู้เกี่ยวกับ iTeau

1. เรื่องชื่อ iTeau เคยเขียนไว้ใน About ทีนึงละ แล้วลบออก เพราะเห็นว่าเย่นเย้อจัด ตัว i ก็ลอกเค้ามา Teau ก็มาจากคำว่า “โต” ที่เขียนแบบนี้ เพราะไม่ชอบให้คนเขียน “Toe” ซึ่งมีคนเขียนประจำ ซะงั้น ก็เลยพยายามผลักดันให้คนรอบข้างเขียน Teau แทน (อันนี้ก็ลอกมาจาก Beau อีกที แหงะ มันจะมีอะไรเป็นของตัวเองมั่งเนี่ย)

ส่วนคำว่า “โต” ก็ย่อมาจาก “โตมร” ชื่อเล่น “โตมร” ก็เอามาจากพระเอกละคร เรื่อง เมียจำเป็น แม่ชอบ กำลังดังตอนที่คลอด แต่ท้ายสุด ที่บ้านก็เรียก แค่ “โต”​เฉย ๆ อยู่ดี ไม่รู้จะมีทำไม ไอ้คำว่า “มร” เนี่ย ส่วนชื่อที่มีคนเรียกก็มี “ทรง” เฉย ๆ แต่ที่ไม่ชอบที่สุด คือ มันเอาชื่อจริงกับชื่อเล่นมารวมกัน กลายเป็น “ทรงโต” (-_-”) ส่วนเพื่อนฝรั่งที่นี่เรียก ชื่อจริง แต่ด้วยความที่มันออกเสียงยาก ก็มีคนเรียก ซองฟาน เสียส่วนใหญ่ หรือแม้กระทั่ง ฌอน เพนน์ ก็มี ประมาณว่าออกเสียงง่ายกว่า ส่วนคนไทยบางคน พอเห็นชื่อจริงภาษาอังกฤษ เรียก “สองพัน” ซะงั้น

2. เคยไปแข่งโต้คารมมัธยมศึกษา (รุ่นสุดท้าย ก่อนเค้าจะปิดรายการ ตัวนำโชคจริง ๆ) แพ้เตรียมทหาร รอบแรกเลย อ่ะ นึกย้อนกลับไปยังอายตัวเองเหมือนกัน ออกทีวีคราวนั้น แล้วหน้าตาแหย ๆ อ่ะ ทำไปได้ไงฟระ

3. ในชีวิตเคยไว้ผมยาวจริง ๆ จัง ๆ อยู่แค่ 3 ปี (ยาวสุด ก็แค่รากไทรปิดท้ายทอย) สมัยอยู่มหาลัย นอกนั้นสั้นตลอด… สาเหตุ เพราะ 1.)ไม่อยากโดนก้อน สมัยเป็นนักเรียน 2.) คนที่บ้านชอบ โดยเฉพาะคุณตา 3.) ผมเริ่มน้อย (ฮา)

4. ชอบดูหนัง ละครที่ทำให้ร้องไห้แบบโฮ ๆ เหมือนจะขาดใจตายอ่ะ แบบเหมือนดู Dancer in the dark อ่ะ หรืออย่าง Autumn in my heart อ่ะ เพราะรู้ว่าถ้าได้ร้องไห้แล้วได้ปลดปล่อย แต่พอดูพวกนี้แล้ว ต้องตามด้วย หนังตลกปัญญาอ่อน แบบไม่ต้องคิดอะไร วันก่อนไปบอกบรรณารักษ์ที่ห้องสมุด ว่าชอบ Lars Von Trier เค้ามองหน้าแปลก ๆ อ่ะ (แปลว่าไรฟระ)

5. ตอนเด็ก ๆ อ้วนเพราะไวตามิ้ลค์ แต่หลังจากเข้าโรงเรียนประถมก็ผอมมาตลอด จนถึงปัจจุบัน ทำยังไงมันก็ไม่อ้วน (แต่ตอนนี้กำลังเศร้า เพราะเพิ่งรู้ว่า เค้าไม่ import ไวตามิ้ลค์ มาในอเมริกาแล้วอ่ะ แง ๆ)

ถ้าให้ tag ต่อ ก็คงจะขออนุญาต tag 5 bloggers ต่อไปนี้ละกันคับ คุณ bact’, คุณ wät, คุณ alwayslek, คุณ soilmatter, แล้วก็ gooogolf เพื่อนรัก หักเหลี่ยมโหด

placeblogs: hyperlocal sites

In JOMC490, Social Networking, ชุมชน : Community on มกราคม 2, 2007 at 1:43 am

มีเว็บใหม่มาแนะนำ Placeblogger เป็นเว็บที่ aggregate บล๊อกที่เกี่ยวกับสถานที่ต่าง ๆ มารวมไว้ด้วยกัน ซึ่งไม่จำเป็นต้องเป็นข่าวเท่านั้น อาจจะเป็น blog ที่เกี่ยวกับประสบการณ์ เรื่องเล่าชีวิต การกิน แนะนำร้านรวงต่าง ๆ น่าสนใจทีเดียว

Placeblogs, however, are about something broader than news alone. They’re about the lived experience of a place. That experience may be news, or it may simply be about that part of our lives that isn’t news but creates the texture of our daily lives: our commute, where we eat, conversations with our neighbors, the irritations and delights of living in a particular place among particular people. However, when news happens in a community, placeblogs often cover those events in unique and nontraditional ways, and provide a community watercooler to discuss those events.

project นี้เป็น project ที่ร่วมกันระหว่าง Center for Citizen Media, Pressthink แล้วก็ H2otown

New Year: Bombs, Myself, and the Internet

In Social Networking, การเมือง : Politic, ชุมชน : Community, บ่นไปเรื่อย : Saying, มั่วซั่ว : Miscellenous on มกราคม 2, 2007 at 1:12 am

The rest of the world was counting down to the first moment of the New Year, except Thailand. I was in bed when the first three or four bombs took place. I woke up in the late morning and prepared to call my relatives and friends in Thailand to say Happy New Year to them. (Note: It’s 12 hours time difference.) I was surprised that many of my friends, who were usually having a party at that time of the year, were already in bed. Because I woke them up in the middle of the night, I learned about the bombardment in Bangkok since then.

Besides my family, friends, and mainstream media in Thailand, citizenjournalists are shining again. By searching on Technorati and Google blog search, most of the posts are copying/responding to the mainstream media. However, a couple of blogs have live reports on the event.

  • Bangkok Pandit has a very detailed live blogging. The timestamp on this particular post, as it was supposed to be the stamp for celebratory countdown, uses to contextualize the dull and sad moment of Thailand’s New Year’s Eve.
  • gnarlykitty also did live blog. I like the way she called the officials as “National Police dudes”.
  • The Lost boy has a live report from the field with sensational images.
  • A bunch of folks created and update a topic “2006 Bangkok bombings” in Wikipedia. The article cites/collects a number of mainstream news pieces.
  • uthaisak’s channel on youtube has a number of video capturing from Thai television about the bombs.

At the time of writing, there are two live videos regarding the bombings on Youtube. The first one is from Saphan Kwai (Buffalo bridge), also featured on 2Bangkok.com.

Another one is a shot from World Trade Center which happened later.

At this moment, many virtual communities are discussing about who actually did it and who to blame also. However, one of the interesting topics is the interpretation of the “IRK” like signs that polices found around a couple of places where the bombs took place.

Tag graffiti found around the bombs
(Photo captured by honeymon apparently from TV, Pantip.com)

CNS assumes that the bombers made them for misleading the investigation. A number of people in Rajdumnern room on Pantip.com discussed that the “IRK” (read like “irie”) is the graffiti tag of B-Boy (somewhat break-dancers) group. (See also posts in Rajdumnern [1] [2] [3] [4] (member only), 3kingdoms online: all are in Thai and may not be permanent posts)

Another topic [in Thai] suspects one of the posts in Rachada room, vehicle and sound-specific room, asking where is the center of Bangkok posted by anonymous named DiY on December 21.

icyz asked people to interpret whether the location of the bombs has any meanings (in Thai). A couple of people thought it is like the map of the south of Thailand.

Bomb locations in Bangkok
(Photo by icyz, Pantip.com)

Well… Well… Well…

Diagnosing with Dr.Google and Health 2.0

In JOMC490, Social Networking, งานวิจัย : Research, ชุมชน : Community, บ่นไปเรื่อย : Saying, สุขภาพ : Health on ธันวาคม 26, 2006 at 5:17 pm

Hangwi Tang and Jennifer Hwee Kwoon Ng, a physician and rheumatologist from Brisbane, Australia, wonder how often Google searches lead doctors to correct diagnosis after a father of their patient got correct diagnosis and treatments by searching the most popular search engine.

They did an experiment study by picking search terms from dianosis cases published in the New England Journal of Medicine (NEJM). After searching on Google by using the combination of the terms selected in each case, they used three most prominent dianoses and compared with the correct diagnoses as in NEJM.

The result found 58% of the diagnoses found on Google are correct (95% confidence). Personally, I think it is quite low rate, especially with the terms selected by physicians (as the terms would be more specific and relevant). This would yield less accuracy rate for patients’s searches inevitably. However, the paper rather points out the optimistic side as physicians could use Google for formulating a differential diagnosis in difficult cases.

One of the concerns of this study is the “search terms” which regularly reflects searchers’ experiences. Thus, the authors point out that:

“Patients doing a Google search may find the search less efficient and be less likely to reach the correct diagnosis. We believe that Google searches by a “human expert” (a doctor) have a better yield, as Google is exceedingly good at finding documents with co-occurrence of the signs/symptoms used as search terms and human experts are efficient in selecting relevant documents.”

However, the paper does not indicate if the study was done when Google health is available or not. If so, would the Google health architecture improve the efficiency?

The article is published in British Journal of Medicine (Vol. 333., No. 7579).

Moreover, the quotation of one of the author, Dr.Tang, in the interview in Courant is interesting.

“In cases of mystery illness, doctors usually discuss it with other doctors,” Tang says. “We may use PubMed or Medline, or go to the library. We are advocating using the Web as another resource.”

This points out to the importance of community of practice as web 2.0 could well facilitate the diagnosis. Dean nicely introduces the web2.0 sphere in medical area, in particular highlighing blogophere and RSS feed. In the recent AMIA conference in Washington DC, there was a session dedicated to web 2.0 opportunity in health/medical education (rather than for diagnosis or communication between physicians and patients as I expected).

The role of web 2.0 is particularly enhancing the communication of a community which could be used for different purposes. Dianogsis is only one of benefits that we could obtain from web 2.0. By looking at community’s point of view, one can find three benefits that Web 2.0 could provide to a community.

Communication among health professionals

Among health professionals, up-to-date information can be shared easily by blog, podcast, feed, Flickr, and wiki-kind applications. Also in responding to the case by the Google study, social software, such as LinkedIn, is probably another alternative source to find an “expert” as a reference for diagnosing difficult or mysterious cases.

Communication among patients/health care consumers

This type of community is obviously existing everywhere. The Web 2.0 applications primarily facilitate social networking and seeking preliminary information prior to seeing a doctor. For example, by browsing different kinds of topics in Lumpini room in Pantip.com, a Thai health specific topic webboard, the members of community can share their experiences about symptoms, health care products, treatment and even health care providers. In many cases, people post messages to ask where they could get the best health care service for particular symtoms/diseases which I think it is valuable.

However, the pertinent issue which becomes classic in online world is the creditability. Therefore, from public health perspective, having physicians as members/moderators would be add reliability to the community which leads to the last benefits.

Creation and maintenance of relationship between health professionals and patients/consumers

As we believe that the good relationship between doctors and patients could lead to more accurate diagnosis, there are a number of medical/health informatics folks trying to make a system to facilitate that idea into practice, e.g. Telemedicine or Personal Health Records (PHRs). Web 2.0 applications, especially social networking software, apperently could also help on this matter. People may think that social software like MySpace or Facebook can only work for leisure purposes. However, I think leisure can be merge with “seriousness” that means there is a chance where health is the matter for the Web 2.0 business as well. Even with virtual community, for instance, a number of health professionals (also health librarians) have been participating in Second Life. However, the creditability or trust in the community would highly depend on the sources (e.g. whether or not they have authority or are actual doctors).

By thinking about this last group, I wonder about the current use of social software by health care professionals. Such questions may include:

  • how many health professionals participate in those networks? (In another word, how many doctors have profiles on social networking websites?)
  • Who are their “friends”? (school friends, work colleagues, patients(?))
  • What role are they representing? (Do they reveal their actual identity? Do they tell that they are a doctor? or in health care professions?)
  • What activities they do on those websites?

Let me know anyone work on this topic.

[via Library Stuff and Courant; Additional reading: How Google is changing medicine]

Blogs and Journalists: China Correspondence

In JOMC490, งานวิจัย : Research, ชุมชน : Community, สื่อสารมวลชน : mass media on ธันวาคม 26, 2006 at 2:53 pm

Rebecca MacKinnon, a research Fellow at Berkman Center for Internet and Society and a co-founder of Global Voices Online, conducted a survey on the relationship between blogs and foreign correspondents around the world who cover China.

The results are interesting and useful. I like the way she elaborated more on the creditability issues. The elaboration are mostly about how dependent the creditability is which seems to me primarily coming from sources, content, context (as usual), and the very important readers’ perceptions and expectations. Thus, the feedbacks brought her to the tentative conclusion that:

“journalists approach blogs as raw sources. Thus asking whether blogs are reliable is just as useless as asking whether people are reliable. Each tipoff or story idea coming from any human source must be judged in a very specific context”.

[via David Weinberger's Joho the Blog]

ปัญหาท้าทายของนักข่าวในยุค 2.0

In Social Networking, Thaibrarian, การเมือง : Politic, ชุมชน : Community, บ่นไปเรื่อย : Saying, มั่วซั่ว : Miscellenous, สื่อสารมวลชน : mass media on ธันวาคม 16, 2006 at 1:47 am

ไปอ่านข่าว สภาการหนังสือพิมพ์แห่งชาติ จัดตั้งเรื่องร้องทุกข์​ ก็เลยเข้าไปดูในเว็บของสภาฯ ก็ไปลองอ่านหนังสือครบรอบ 9 ปี (ในหน้าเว็บของสภาฯ ข้างล่างมี link สมุดปกขาว ฟังแล้วก็ทะแม่งเหมือนกันแฮะ มันห่างกับ “หนังสือปกขาว” ไปนิดเดียวเองนะเนี่ย) เรื่อง ปัญหาท้าทายสื่อมวลชนไทย (PDF) มีงานเขียนที่น่าสนใจหลายเรื่อง แต่ส่วนใหญ่จะออกไปทางประเด็นเกี่ยวกับสื่อมวลชนในทางการเมือง ไม่ว่าจะเป็นเรื่อง ความสัมพันธ์กับพระมหากษัตริย์ ระบอบการเมืองไทย ตลอดจนเรื่องสิทธิเสรีภาพ บทบาทของสื่อมวลชนท้องถิ่น จริยธรรม และอุดมการณ์

มีอยู่งานเขียนนึงที่แตะนิดหน่อย เกี่ยวกับความท้าทายของสื่อมวลชน จากนักข่าวรากหญ้า (Citizen Journalist) หรือนักข่าวภาคประชาชน (Citizen Journalist) คือ บทความเรื่อง โฉมหน้าใหม่ของธุรกิจสื่อสิ่งพิมพ์: อนาคตของหนังสือพิมพ์ (หน้า 45)

จริง ๆ ความท้าทายของนักหนังสือพิมพ์ มันเริ่มมาตั้งแต่การเกิดขึ้นมาของเว็บแล้ว ที่หลายคนพอจะมองออกว่า สมัยก่อนคนที่จะบริโภคข่าวสาร ได้ต้องเสียตังค์ซื้อหนังสือพิมพ์ (ไม่นับพวกที่ไปอ่านหน้าตาเฉยตามแผงหนังสือ) และนั่นคือรายได้ที่สำคัญส่่วนหนึ่งของผู้ผลิตหนังสือพิมพ์ (อีกส่วนหนึ่งคือ ค่าโฆษณา) แต่พอมีเว็บเกิดขึ้น การที่จะปิดตัวเองให้อยู่แต่ในโลกใบเก่า คงอยู่ไม่ได้ การแข่งกันนำเสนอข่าวบนเว็บ ก็กลายเป็นว่า นักหนังสือพิมพ์ก็กลัวจะขายที่เป็นตัวเล่มไม่ได้ (ซึ่งอันนี้มีทั้งที่เป็นจริง และไม่จริง) นอกจากจะเป็นความท้าทายของการอยู่รอดของหนังสือพิมพ์แล้ว มันยังเป็นการเปิดโอกาสของการแข่งขันมากขึ้น

คำว่า หนังสือพิมพ์ท้องถิ่น พอเอามาขึ้นบนเว็บ ก็กลายเป็นหนังสือพิมพ์ระดับชาติ ระดับนานาชาติ ได้ คุณภาพของข่าวก็แข่งกันที่ความรวดเร็วมากขึ้น (ถึงแม้ว่าหนังสือพิมพ์หลายหัวในบ้านเรา ยัง update ข่าวตามกรอบเช้า บ่ายอยู่เหมือนเดิม ด้วยเหตุผลอะไรก็แล้วแต่)

แต่พอมาถึงในยุค web 2.0 แล้วนี่ พลังประชาชนกลายเป็นความท้าทายที่สำคัญของนักข่าวไป ไปเรียบร้อย

สิ่งหนึ่งที่นักหนังสือพิมพ์​ (โดยเฉพาะบ้านเรา) อ้างเป็นประจำ คือ อ้างความเป็นพวกเดียวกับประชาชน ตัวอย่างที่เห็นประจำ ก็บอกว่า เป็นกระบอกเสียงให้กับประชาชน เป็นประตูสู่ข้อมูลข่าวสาร

แต่ประชาชนทั่วไปก็ทราบดีว่าว่า สื่อมวลชน เป็นกระบอกเสียงที่ต้องผ่านการกลั่นกรองหลายทอด เป็นประตูสู่ข้อมูลข่าวสารที่มี CTX ตรวจจับหลายขั้นเหลือเกิน ไหนยังมีประเด็นเรื่องความน่าเชื่อถือ ทั้งทางด้านวิชาชีพ (เช่น ลองดูจาก บทรวมข้อผิดพลาดของสื่อต่างประเทศในปี 2006 ดู ขำ ๆ แต่ได้ใจความ) หรืออันเนื่องมาจากเรื่องจริยธรรม (เหมือนอย่างที่สนธิ ลิ้มทองกุล ออกมายอมรับตรง ๆ ว่า “ความเป็นกลางของสื่อมวลชนไม่มีอยู่จริง“) จริยธรรมหรือจรรยาบรรณ ที่เขียนขึ้นมันดูก็เป็นเหมือนแค่ utopia เท่านั้น ดูตัวอย่างง่าย ๆ ข่าวสารเดี๋ยวนี้ ถ้ามันเป็นข่าวเพียว ๆ มันก็ขายไม่ได้ มันต้องมีสีสัน สมัยก่อนเป็นกับข่าวพวกอาชญากรรมอย่างเดียว แต่เดี๋ยวนี้ ข่าวประเภทไหน ๆ มันก็ถูกระบายแต่งแต้มไปด้วยข้อคิดเห็นเสียส่วนมาก ที่หลายคนไม่สามารถแยกคุณค่าของ “ข่าว” กับ “ความคิดเห็น” ที่ปรากฏบนหน้าหนังสือพิมพ์ ออกจากกันได้

ยิ่งตอกย้ำไปด้วยอิทธิพลของสื่อ ตามทฤษฎีของนักสื่อสารมวลชน ที่ว่า พูดมาก พูดนาน จากไม่เชื่อ ก็อาจทำให้ลังเล หรือเปลี่ยนใจตาม “เขาว่า” ได้เหมือนกัน

แรงผลักดันพวกนี้ ทำให้บทบาทของนักข่าวภาคประชาชนมันแรงมากขึ้น ถามว่าจริง ๆ แล้วมันเรื่องใหม่ไหม มันก็ไม่ใช่เรื่องใหม่

ปัจจัยหนึ่งที่ทำให้ Manager Online ได้รับความนิยม (รวมทั้งก่อนหน้าที่จะมีเรื่องการเมืองเข้ามาเกี่ยวข้องอย่างโจ่งแจ้ง) ที่นอกเหนือไปจากเนื้อหาที่เข้มข้นแล้ว ก็คือ ชุมชนคนอ่านนั่นเอง ชุมชนคนอ่านที่ active มันก็กลายเป็น ไทยมุง ได้เหมือนกัน จำได้ว่า เวลาซ้อเจ็ดมาแฉอะไรทีไร คนก็จะมา “เม้าท์” กันต่อในความคิดเห็นข้างล่าง (แม้ว่าส่วนใหญ่ comment แรก ๆ จะเป็นการนับคนเข้าก็เหอะ)

หรืออย่างในคุยคุ้ยข่าว ผู้ชมก็สามารถส่งข้อความไปร่วม “คุ้ยข่าว” ได้ เป็นต้น

หลายคนบอกว่า จริง ๆ แล้ว แค่มีโทรศัพท์มือถือแบบมี SMS หรือมีกล้องได้เนี่ย ก็เป็นนักข่าวภาคประชาชนได้แล้ว แต่จริง ๆ องค์ประกอบที่ขาดหายไปก็คือ ความเป็นมวลชน นั่นเอง ซึ่งถ้าต้องผ่านสื่อมวลชนช่องทางทั่วไป สิ่งที่เรานำเสนอ อาจได้เป็นข่าว หรือไม่เป็นก็ได้ ตามใจคนที่เห็นว่าเป็นข่าว อย่างเช่น วิดีโอของเด็กนักศึกษาถูกจับในห้องสมุดของ UCLA จะไม่เป็นข่าวได้เลย ถ้าไม่เอาขึ้น Youtube

อินเตอร์เน็ตก็เลยเป็นช่องทางที่ทำให้เกิดเสรีภาพมากขึ้น ประชาชนไม่ใช่อยู่ในฐานะผู้บริโภคอีกต่อไป แต่ยังเป็นผู้สื่อข่าว ผู้ผลิตข่าวอีกด้วย ยกตัวอย่างง่าย ๆ ยังไม่ต้องเอาถึง web 2.0 application เอาแค่ Forward Mail หล่ะ คนใช้และคนไม่ใช้อินเตอร์เน็ท ต่างก็เรียนรู้การได้มาซึ่งข่าวสาร (ทั้งที่ลับและไม่ลับ) โดยไม่ต้องผ่าน กอง บก. แต่ Forward mail ก็มีปัญหาเรื่อง spam ที่น่ารำคาญ และการวัดความนิยมที่ไม่ชัดเจน เท่ากับ web 2.0 application ทั้งหลาย ไม่ว่าจะเป็นทั้ง Digg, wikipedia, newsvine, newsmap หรือ OhMyNews ที่ได้รับความนิยมอย่างสูงในเกาหลี ที่ตอนนี้เริ่มขยาย model ออกไปประเทศอื่น ๆ แล้ว เหล่านี้เป็นต้น (ผมมีเพื่อนคนนึงเป็น visiting scholar เป็นนักหนังสือพิมพ์จากเกาหลี ก็บอกว่า นักหนังสือพิมพ์ในเกาหลีก็ไม่ค่อยชอบและกลัว ๆ อิทธิพลของ OhMyNews อยู่ไม่น้อย)

แต่ในบรรดา application จะโดดเด่นและทรงพลังที่สุดก็น่าจะเป็น blog นี่แหละ เพราะเขียนเอง edit เอง เสรีภาพเต็มเปี่ยม เป็นเจ้าของเรื่องของตัวเอง เล่าเอง ตัดต่อเอง ทำเองหมด ความนิยมก็วัดจากพวก aggregator ต่าง ๆ ข่าวที่ได้จาก source พวกนี้ นอกจากจะสด ใหม่แล้ว ยังมีความ authentic มากกว่าด้วย ซึ่งแน่นอนว่า ถ้าพลังตรงนี้มันมีมากขึ้น ๆ นักสื่อสารมวลชน ก็เริ่มจะห่วงว่า จะทำให้คนหันไปอ่าน blog มากกว่าไปอ่านหนังสือพิมพ์หมด แล้วในที่สุดก็จะอยู่ไม่ได้ (หรือดูว่าแนวคิด Youtube TV ก็ได้รับการตอบรับ อย่างดีทีเดียว จนคนในวงการทีวีก็อดไม่ได้ที่จะจับตามอง)

ก็เลยมีการพยายามหาทางที่จะทำให้หนังสือพิมพ์ทั้งหลาย ต่างปรับตัวเข้ากับยุคสมัยเหล่านี้ หนังสือพิมพ์หลายฉบับ แทนที่จะจ้างนักข่าวเพิ่ม ก็เริ่มจ้าง blogger แทน หรือนักสื่อสารมวลชนอย่าง Jay Rosen แห่ง Pressthink ก็พัฒนา project NewAssignment.net ขึ้นมา เพื่อหาวิธีการที่จะดึงพลังภาคประชาชนเข้ามาใช้ในสื่อมวลชน

ที่เห็นเป็นรูปธรรมแน่ ๆ ก็คือ การร่วมมือกันระหว่าง web 2.0 application ต่าง ๆ กับสำนักข่าว เช่นล่าสุด Flickr (โดย Yahoo) กับ Reuters ร่วมมือกัน ให้คนใช้ Flickr สามารถส่งภาพข่าวไปยัง Reuter ได้ เป็นต้น (Tom Glocer, CEO ของ Reuters มีบทความเกี่ยวกับ ความเชื่อถือในยุคของหนังสือพิมพ์ภาคประชาชน – Trust in the Age of Citizen Journalism แนะนำครับ)

บ้านเรายังเป็นอย่างนั้นไม่ได้ ก็เพราะไม่เพียงแต่ Internet penetration แล้ว internet+media literacy ที่ยังน้อยแล้ว ยังมีเรื่องของ perception ของสื่อที่ทรงอิทธิพล ก็ยังคงมีอยู่มาก ในขณะเดียวกัน ประชากร “active” blogger ก็ไม่เยอะเท่าไหร่ lurker น่าจะมีเยอะกว่า อีกอย่าง การสร้างวัฒนธรรมใหม่ โดยเฉพาะวัฒนธรรมที่ไม่ชัดเจนในเรื่องของ identity ด้วยแล้ว ไม่ใช่เรื่องง่าย ยกตัวอย่างเช่น เพิ่งไปเห็นใน กระทู้ในห้องราชดำเนินใน Pantip.com เกี่ยวกับเรื่อง TCDC กับ TK Park ที่มีแนวโน้มร่อแร่ ก็มีคนมาเขียนตอบไปเรื่อย จนมีคน ๆ นึงเขียนมาว่า

“ออกข่าวรึยัง ให้ออกข่าวแล้วค่อยมาพูดดีกว่าไหม
ยังงี้ใครจะพูดก็ได้ แล้วด่ารัฐบาลชุดนี้ไปก่อน
ถ้าไม่เป็นจริง ก็หายไปกับสายลม ไม่คิดจะรับผิดชอบกะทู้ที่ตั้งเลย”

ถึงแม้จะมีประเด็นอื่น ๆ แฝงมากับความคิดเห็นนี้มาด้วย แต่จากความคิดเห็นนี้ ก็มองว่า “ความเป็นข่าว” ดูเหมือนว่าจะยังต้องยึดติดกับสื่อมวลชนอยู่ดี ซึ่งผมว่าคนส่วนใหญ่ก็ยังคิดแบบนี้

ส่วนไอ้เรื่องจริยธรรมก็ดูเหมือนจะไม่ใช่เรื่องที่น่าเป็นห่วงเลย ก็ในเมื่อคนไม่เชื่อในจรรยาบรรณหรือจริยธรรมในวิชาชีพสื่อมวลชนแล้ว นับประสาอะไรกับสื่อประชาชน มันก็คงไม่ต่างกัน (หรือเปล่า)

จริง ๆ มีอีกหลายประเด็นที่น่าสนใจเหมือนกัน แต่เหนื่อยแล้วอ่ะ

คุณลักษณะของคนในชุมชนออนไลน์

In Social Networking, ชุมชน : Community on ธันวาคม 10, 2006 at 12:28 pm

Attention Company ทำวิจัยเกี่ยวกับ คุณลักษณะของคนในชุมชนออนไลน์ โดยผลการวิจัย พบว่า คนที่เข้าไปมีส่วนร่วมในชุมชนออนไลน์ หรือที่เค้าใช้คำเปรียบเทียบว่า “Out There” นั้น มักมีคุณลักษณะดังต่อไปนี้

  • Value fame as an “asset”
  • Willing to share certain types of sensitive information on the web
  • Believe it is appropriate to criticize their organizations on the web
  • Believe that “organizations need to be more transparent to succeed”
  • Believe “there’s no harm in openly discussing the work I do inside my organization with others”

นอกจากนี้ยังบอกอีกว่า กลุ่มคนเหล่านี้ จะเป็นพวก

  • ผู้ตามที่เร็ว
  • มีความยืดหยุ่น
  • ชอบสื่อสารแบบเปิดเผย
  • ปรารถนาความ “ดีเยี่ยม”
  • มองหาความคิดแปลกใหม่
  • มีคุณสมบัติของความเป็นผู้นำในอนาคต

ลองเข้าไปอ่านผลวิจัยแบบ presentation ได้ มีประเด็นอื่น ๆ ที่น่าสนใจ โดยเฉพาะมุมมองในเชิงองค์กร แต่ผมว่ามันอาจจะยังไม่ครอบคลุมถึงพวกชุมชนที่มีความสนใจแปลก ๆ และมีลักษณะเฉพาะตัว พวกนี้ก็เป็นอะไรที่น่าศึกษาเหมือนกัน

ว่าแต่ว่ามีข้อไหนกันมั่งอ่ะ?

[via Attention Blog, Read/WriteWeb, Smart Mobs]