ตามติดประเด็นเมทาดาตา Google Book

เมื่อวานเพิ่งส่งบทความในคอลัมน์ของ On Open ไป เขียนสรุปและวิจารณ์บทความของ Nunberg เรื่อง ความผิดพลาดในเชิงเมทาดาตาของ Google Book Search ที่ตีพิมพ์ลงใน The Chronicle of Higher Education ไป คาดว่าคงจะได้อ่านกันเร็ว ๆ นี้

แต่บังเอิญว่ามาเจอแหล่งข้อมูลเพิ่มเติม เลยเขียนต่อยอดไว้ก่อน

อันแรกเป็น blog post ที่เขียนสรุปเนื้อหาการนำเสนอของ Nunberg ในงานสัมมนาเรื่อง Google Book Search and the Future of Information Access ในเนื้อหาของ post ก็เหมือนกับที่เขียนไว้ใน The Chronicle แต่ที่น่าสนใจคือ ส่วน comment ด้านล่าง โดยเฉพาะของ Jon Orwant จาก Google

อีกอันหนึ่งเป็น ข้อคิดเห็นของ Eric Hellman ซึ่งไม่เชิงเห็นแย้งเสียทีเดียว แต่ก็ออกแนวกัดหยิกอยู่ไม่น้อย

อย่างไรก็ตาม พอเป็นประเด็นร้อนขึ้นมา ทุกคนก็ดูเหมือนว่ากำลังหาทางช่วย Google คิด ว่าจะแก้ปัญหาอย่างไร

มองอย่างนี้ Google ก็อาจจะคิดว่า เออ ดีแฮะ มีคนมาช่วยคิดแก้ปัญหาให้ โดยไม่ต้องจ้าง

ในขณะที่มาช่วยคิด ก็ดูเหมือนว่า จะไม่ได้คำนึงถึงว่า Google Book เป็นของ Google แต่มองว่าเป็นแหล่งความรู้ “สาธารณะ” ต่างหาก ที่ทุกคนต้องช่วยกันดูแล

[เพิ่มเติม] บทความใน Library Journal เกี่ยวกับประเด็นนี้

[เพิ่มเติม 26 กันยายน 2552] ลิงค์บทความใน On Open ครับ

Social Research Methods in ILS

วันนี้กลับมาถึงบ้าน ได้รับพัสดุเป็นซองขนาดใหญ่วางอยู่หน้าบ้าน เปิดออกมาก็เป็นหนังสือที่ผมเป็น contributor อยู่ 2 บท ก็เลยว่าเอามาเขียนเสียหน่อย แต่แทนที่จะเขียนขายธรรมดา ก็เขียนเป็นแบบกึ่งบทวิจารณ์หนังสือแล้วกัน

หนังสือจะเริ่มออกขายในวันที่ 30 พฤษภาคมนี้ครับ (ดูเพิ่มเติมใน Amazon และ Worldcat)

—-

Wildemuth, B. M.  (2009).  Applications of Social Research Methods to Questions in Information and Library Science.  Westport, CONN: Libraries Unlimited.

เป็นที่ทราบกันดีว่า สารสนเทศศาสตร์และบรรณารักษศาสตร์ มีลักษณะเป็นสหสาขาวิชาสูงมากสาขาหนึ่ง นั่นหมายความว่าในการศึกษาค้นคว้าวิจัยของศาสตร์นี้ อาศัยและบูรณาการระเบียบวิจัยจากศาสตร์สาขาต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็น วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี สังคมศาสตร์ มนุษยศาสตร์ การบริหารจัดการ หรือแม้กระทั่งศิลปศาสตร์

ตามเรื่อง Google Book Settlement

สำหรับคนที่ติดตามเรื่องของการทำข้อตกลงระหว่าง Google Book กับ The Author Guild และ Association of American Publishers ล่าสุด Democracy Now สัมภาษณ์ Brewster Kahle ผู้ก่อตั้งและผู้บริหาร Internet Archives เกี่ยวกับเรื่องดังกล่าว

ปูพื้นให้อีกนิดว่า Internet Archives เป็นตัวตั้งตัวตีในโครงการ Open Content Alliance ซึ่งเป็นการ mass digitization ที่ร่วมมือกับห้องสมุดชั้นนำหลายแห่ง ดังนั้นจะถือว่าเป็นคู่แข่งของ Google Book ก็ว่าได้ เพียงแต่ Open Content Alliance เน้นไปที่ non-profit model ในขณะที่ Google เป็น proprietary model เต็มรูป ก่อนหน้านี้ Open Content Alliance ก็ทำหนังสือถึงผู้พิพากษาเพื่อคัดค้านข้อตกลง แต่ดูเหมือนว่าจะถูกศาลปฏิเสธมา ล่าสุดศาลเลื่อน deadline การเปิดรับฟังข้อคิดเห็น ข้อคัดค้านในการทำข้อตกลงจน

มีประเด็นที่น่าสนใจในบทสัมภาษณ์หลายเรื่อง เช่น ทั้งที่ในทางทฤษฎี สองโครงการสามารถร่วมมือกันได้ แต่ทำไมถึงเป็นไปไม่ได้ นอกจากนี้ Kahle ยังบอกว่า แม้แต่กระทั่งหนังสือที่ตกอยู่ใน public domain เมื่อตกไปอยู่ในมือ Google สาธารณะก็ไม่สามารถเข้าถึงได้

ส่วนวิดีโออีกอัน เป็นการบรรยายของ Pamela Samuelson ศาสตราจารย์ด้านนิติศาสตร์และสารสนเทศที่ Berkeley พูดถึงกรณีดังกล่าวเช่นเดียวกัน ซึ่งมาบรรยายที่ UNC เสียดายว่าผมไม่ได้ไปฟังวันนั้น ถ้าคนที่ไม่ชอบหรือไม่มีเวลาดู/ฟัง ก็ลองไปอ่านดู presentation เอาได้ หรือแม้จะเป็นบทความบน O’Reilly Radar เลยก็ไม่ผิดกติกาเช่นกัน

เดี๋ยวจะหาว่าแนะให้ฟังความข้างเดียว Library Journal ก็มีบทสัมภาษณ์ Dan Clancy ผู้อำนวยการฝ่ายวิศวกรรมของ Google Book Search ด้วยเช่นกัน

สารสนเทศและห้องสมุดส่วนรวม

มาขายของเหมือนเดิม เป็นบทความชิ้นใหม่บน OnOpen เรื่อง การจัดการสารสนเทศและห้องสมุดในฐานะทรัพยากรส่วนรวม (Information and Library as Commons)

ที่มาของบทความชิ้นนี้ จริง ๆ มีไม่กี่เรื่อง (แต่เขียนเสียยาวเลย) คือ

1. อยากชี้ให้เห็นว่า เรื่อง Commons ไม่ใช่เรื่องใหม่ ไม่ใช่เรื่องไกลตัว แต่เป็นเรื่องภายใน ที่ไม่ค่อยมีคนขุดมาพูด แม้กระทั่งในการเรียนการสอนวิชาบรรณารักษ์ ก็ไม่เคยมีการเรียนการสอนจากบริบทนี้

2. ในภาคปฏิบัติ แม้แต่ในอเมริกาเอง ก็เริ่มเห็นจุดเน้น/จุดขายที่เริ่มเบี่ยงเบนออกไปจากวิธีคิดของ  Commons ก็กลัวว่าถ้าเมืองไทยจะเอามาใช้ จะเอามาแต่เปลือก

3. อยากบอกว่า Campaign ต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นเกี่ยวกับวัฒนธรรรมเสรี เป็นเรื่องที่มีผลกระทบต่อห้องสมุดโดยตรง เพราะฉะนั้นโดยส่วนตัวจะเห็นด้วย หรือไม่เห็นด้วยก็ตาม แต่ด้วยหน้าที่และอุดมการณ์ของวิชาชีพ มันคืองานเลยแหละ…

4. ช่วยกันคิดหน่อยว่า ถ้าจะเปิดห้องสมุดที่ run ได้ด้วยตัวเอง จะต้องทำอย่างไร

ใครอ่านอะไร อ่านทำไม อ่านแล้วได้อะไร

ถ้าใครติดตามอ่านงานเก่า ๆ ของผม คงจะพอทราบว่า ผมค่อนข้างจะสนใจเรื่องการความรู้เกี่ยวกับการอ่านมาใช้ให้งานห้องสมุดและเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้อง การอ่านเป็นเหมือนพฤติกรรมที่เห็นอยู่ทุกเมื่อเชื่อวันสำหรับคนทำงานห้องสมุด แต่โดยลึก ๆ มันคือ การสัมผัสที่ทำให้เราได้มาซึ่งสารสนเทศที่เราต้องการ

ผมไม่ค่อยเห็นคนไทยบ้านเราทำการวิจัยหรือพัฒนาเกี่ยวกับการอ่านจากมุมมองของบรรณารักษ์เท่าไหร่ ในแบบจำลองด้านการศึกษาผู้ใช้ส่วนใหญ่ส่วนใหญ่มักมองข้ามกระบวนการในการรับรู้ขั้นพื้นฐานนี้ไป ก็เลยเป็นที่มาของบทความชิ้นใหม่บน On Open ซึ่งพยายามทำความเข้าใจกับพฤติกรรมการอ่านหนังสือของคนไทยผ่านผลการสำรวจของสำนักงานสถิติแห่งชาติปีล่าสุด (2551) และการสำรวจครั้งก่อน (2548) หลังจากนั้นก็มาลองหาสาเหตุทางด้านจิตวิทยาว่า ทำไมคนถึงอ่านหนังสือ และปิดท้ายด้วยคำถามที่ว่า จะนำความรู้และแนวความคิดด้านการอ่านมาใช้ในงานห้องสมุดและศูนย์สารสนเทศได้อย่างไร บทความนี้ก็เพียงต้องการจะกระตุ้นให้เกิดการตระหนักถึงต่อยอดความรู้เรื่องการอ่านแล้วนำมาพัฒนาการทำงานต่อไป หวังว่าพออ่านได้ (ถึงแม้ว่าจะยาวไปหน่อย ก็ทะยอยอ่านก็แล้วกัน)

และก็ถือว่าเป็นการต้อนรับสัปดาห์หนังสือแห่งชาติไปในตัว…