ไปเจอ กระทู้หนึ่งในห้องหว้ากอ ของพันทิป เขียนโดย คุณนาโน ที่แนะนำระบบห้องสมุดในฝัน (ขออนุญาต นำมา quote ไว้ในบล๊อกนะครับ เผื่อพันทิปเค้าลบกระทู้นี้ออกไป)
ชื่อกระทู้: ระบบค้นหาหนังสือในห้องสมุด..ในฝัน
1.ระบบที่ 1 เพียงแค่คุณคีย์ชื่อ/รหัส หนังสือ วัตถุดังกล่าวก็จะแปร่งแสง และเสียงออกมาให้เราทราบตำแหน่ง
2.ทำเป็นรีโมตคอนโทรลแทนคอมพ์ก็ได้ ชี้ไปที่ห้องสมุด
วัตถุดังกล่าวก็จะแปร่งแสง และเสียงออกมาให้เราทราบตำแหน่งถ้าหนังสือถูกยืมออกไปจากห้องสมุด สัญญานจะไปปรากฏที่โต๊ะ/เคาเตอร์ของบรรณารักษ์แทน
มีใครสนใจไปสร้างก็จะดีไม่น้อย
บวกกับคอมเมนต์ของคุณ bact’ เกี่ยวกับข้อจำกัดทางกายภาพ ในการจัดชั้นหนังสือ ทำให้นึกถึง Keynote ASIST เมื่อสองปีก่อน ที่ Charlotte ของ Patti Maes หัวหน้า Ambient Intelligence Lab ของ MIT Media Lab ที่แนะนำ project Object Awareness ของนักศึกษาคนหนึ่ง (ผมจำได้ว่า ผมเคยเขียนเกี่ยวกับ project นี้ครั้งหนึ่ง แต่ที่ไหนจำไม่ได้ -_-” ถ้าใครไปเจอผมเขียนทิ้งไว้ที่ไหน ช่วยบอกด้วย เหอๆๆ)
หลักการง่าย ๆ ของ project นี้ก็คือ ใช้มือถือ เป็นตัวเก็บ user profile เมื่อเอามือถือที่ activate สัญญาณ bluetooth แล้ว ส่งสัญญาณไปที่ตัวรับสัญญาณ ที่ติดอยู่กับตัวหนังสือ หนังสือเล่มไหนที่มีข้อมูลตรงกับ user profile ไฟ LED ที่ในตัวรับสัญญาณ ก็จะสว่างออกมา
David Gatenby ซึ่งเคยเป็นนักศึกษาใน lab นี้ ก็เขียน Thesis เกี่ยวกับ project นี้ [PDF] (ในชื่อ Galatea system) ไว้อย่างละเอียด และน่าสนใจ ตั้งแต่รายละเอียดด้าน software, user interface หรือแม้กระทั่งตัวชุดอุปกรณ์
เพราะฉะนั้น แนวคิดแบบนี้ที่จะทำให้เป็นจริง ในทางเทคนิค เป็นไปได้มาก แต่ในทางการค้า และสังคมดูเหมือนจะมีปัญหา ผมแนะนำให้อ่านบทที่ 7 กับ 8 ของ Thesis (ตั้งแต่หน้า 88) ของ Gatenby ซึ่งเป็นบทแนะนำ เกี่ยวกับการศึกษาหรือพัฒนาต่อในอนาคต และบทสรุป ที่ครอบคลุมหลายประเด็น เช่น การทำงานในบริบทที่มีผู้ใช้จำนวนมาก ความท้าทายในการเก็บข้อมูลบริบทอื่น ๆ ซึ่งทั้งหลาย ทั้งปวงมันก็มีหัวใจสำคัญ อยู่ที่เรื่องสิทธิข้อมูลส่วนบุคคล ซึ่งกลายเป็นประเด็กถกเถียงของคนเข้าฟัง Keynote ในวันนั้น
แต่กระนั้น ผมก็ไม่อยากให้กลายเป็น ข้อจำกัดในการพัฒนาความคิดสร้างสรรค์ project เหล่านี้ ถึงแม้อาจจะทำไม่ได้จริง ณ ตอนนี้ แต่หากต่อยอดต่อไป อาจจะมีอะไรที่น่าสนใจมากกว่านี้
ยกตัวอย่างในอีก case หนึ่ง ซึ่งเกี่ยวกับ book locator ซึ่งจะว่าไปการจัดการ location ของหนังสือบนชั้น จัดการได้ง่าย โดยเฉพาะห้องสมุดที่ใช้ RFID โดยปรกติห้องสมุดที่ใช้ระบบ RFID จะมีอุปกรณ์ชุดหนึ่ง เป็นอุปกรณ์มือถือ (หน้าตาคล้าย ๆ ที่ตียุง บางยี่ห้อ ก็เหมือนตัวยิงบาร์โค้ด) เอาไว้ scan หนังสือในชั้น ปรกติก็คือ เอาไว้จัดการ inventory กับตรวจสอบการจัดชั้นหนังสือ
อย่างไรก็ตาม มีอีก idea หนึ่งที่ถูกดัดแปลงมาในเชิงพาณิชย์แล้ว ก็คือ การเอาตัว RFID reader ไปที่ไว้ที่ชั้นหนังสือเลย หน้าตาของชั้นพวกนี้ ไม่ต่างจากชั้นหนังสือทั่วไป เพียงแต่ว่า หนังสือที่ถูกเคลื่อนย้ายถ่ายโอย หรือถูกหยิบยืม สามารถถูก detect ได้จากตัว reader ที่ติดบนชั้นนั้น มีขายแล้วครับ แต่แพงมาก เพราะตัวอ่าน RFID ตัวหนึ่ง ๆ ราคาแพงมาก คงต้องรออีกซักพักใหญ่ ๆ ที่จะเห็นอยู่ตามชั้นหนังสือห้องสมุดในบ้านเรา (ตอนที่ทำ TCDC ก็เคยหามาลองสอบถามดู แพงมาก ตอนนี้ TCDC ก็เลยพัฒนาระบบ browse ชั้นหนังสือขึ้นมาเอง ที่เป็น touch screen ที่อยู่ตามชั้นหนังสือนั่นแหละครับ เป็น in-house development อีกชิ้นหนึ่งและต้องให้ credit กับคุณเลอชาติ)
ตอนนี้ถ้าจะเป็นไปได้ ก็คงจะมีตามร้านค้าปลีกชั้นนำที่กล้าลงทุน หรือก็บรรดา warehouse ต่าง ๆ สำคัญที่ว่า ต่อไปในอนาคต ร้านค้า หน่วยงาน หรือองค์กรไหนที่มีระบบ RFID ติดตั้งอยู่ ควรจะต้องมีการแจ้งแก่ผู้ที่มาติดต่อให้ทราบด้วย เพราะนั่นหมายความว่า คุณสามารถถูก Big brother มองคุณอยู่ก็เป็นได้!
