เพื่อน = เพื่อนออนไลน์?

danah boyd นักวิชาการชื่อดังสาย social software จาก UC Berkeley เขียนบทความเรื่อง Friends, friendsters, and top 8: Writing community into being on social network sites ใน First Monday ฉบับล่าสุดได้น่าสนใจทีเดียว

กำลังเริ่มทยอย โผล่ออกมาให้เห็นเรื่อย ๆ กับงานเชิงวิชาการเกี่ยวกับ social networking software ที่ก่อนหน้านี้ จะหา paper มาอ้างอิงทีก็ยากแสนยาก ทั้งที่ดูมีคนให้ความสนใจเป็นจำนวนมาก (ดูได้จาก post ของเธอ ที่เธอ call for paper สำหรับฉบับพิเศษของ J. of CMC แล้วปรากฏว่ามี paper ส่งมาอย่างท่วมท้นล้นหลาม ซึ่งแสดงให้เห็นว่า จริง ๆ แล้วงานแนวนี้ไม่ใช่เรื่องที่โดดเดี่ยวแน่นอน) และ danah boyd ก็เป็นคนต้น ๆ ที่ให้ความสนใจกับเว็บไซต์เหล่านี้อย่างจริงจัง

บทความเรื่องนี้ มีอะไรน่าสนใจหลายเรื่อง โดยเฉพาะในแง่มุมเชิงวิชาการ และไม่วิชาการ โดยหลัก ๆ ก็มุ่งไปที่ คำนิยามของคำว่า “เพื่อน” และ “การเป็นเพื่อน” โดยเจาะจงไปที่ปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นใน Friendster กับ MySpace น่าสนใจทีเดียว

ชอบอันที่ลิสต์รายการ incentives ที่คนเราจะเป็น “เพื่อนออนไลน์” กันได้

  1. Actual friends
  2. Acquaintances, family members, colleagues
  3. It would be socially inappropriate to say no because you know them
  4. Having lots of Friends makes you look popular
  5. It’s a way of indicating that you are a fan (of that person, band, product, etc.)
  6. Your list of Friends reveals who you are
  7. Their Profile is cool so being Friends makes you look cool
  8. Collecting Friends lets you see more people (Friendster)
  9. It’s the only way to see a private Profile (MySpace)
  10. Being Friends lets you see someone’s bulletins and their Friends-only blog posts (MySpace)
  11. You want them to see your bulletins, private Profile, private blog (MySpace)
  12. You can use your Friends list to find someone later
  13. It’s easier to say yes than no

มีหลายประเด็นที่น่าสนใจมาก สำหรับคนที่สนใจเรื่องแนวนี้ ขอแนะนำให้ลองอ่านกันครับ และผมก็คิดว่า ปรากฏการณ์แบบนี้น่าจะเกิดขึ้นกับคนที่ใช้ Hi5 ที่ผมเข้าใจว่า คนไทยรู้จักมากที่สุด หรืออย่าง Orkut ของค่าย Google ที่ได้รับความนิยมจากคนในแถบยุโรปกับแถบอินเดียเสียเป็นส่วนมาก

เล่าคร่าว ๆ เผื่อคนที่ไม่รู้ที่มาที่ไปของ 2 เว็บไซต์นี้ Friendster เป็นเว็บ social networking เว็บแรก ๆ ที่ได้รับความนิยมอย่างมากในอเมริกา เนื่องจากวิธีการโปรโมท ก็คือ การไปดึงกลุ่มคนสามกลุ่มให้มาใช้เว็บ ได้แก่ กลุ่มชาวสีม่วง (ในนิวยอร์ก เป็นหลัก) กลุ่มพวกที่ไปงาน Burning Man และกลุ่มบล๊อกเกอร์ (ในอังกฤษเป็นส่วนใหญ่) และแน่นอน กลุ่มเหล่านี้ ถือเป็น กลุ่มที่กระจายตัวได้อย่างรวดเร็ว เลยทำนี้ก็เลยได้รับการนิยมแพร่หลายออกไปเรื่อย ๆ

แต่แล้วจุดเปลี่ยนของ Friendster ก็มาถึง เมื่อ social networking กลายเป็น faker networking เพราะ profile ส่วนใหญ่กลายเป็นแต่ profile ที่ทำซึ่งมาหลอก เพื่อเหตุผลหลัก คือ ทำให้ตัวเอง ดูดี ไม่ว่าจะเป็น มีเพื่อนที่เป็นคนดัง หรือมีเพื่อนเยอะ หรือมีเพื่อนแปลก เป็นต้น เหตุผลประการที่สอง ก็คือ การที่ Friendster พยายามที่จะเปลี่ยนภาพลักษณ์ของเว็บไซต์ระหว่างเพื่อน เป็นเว็บหาคู่ ด้วยการเปลี่ยนรูปแบบให้บริการให้เหมาะกับคนที่จะหาคู่ มากกว่าคนที่จะมาหาเพื่อน

ในขณะที่ MySpace ที่ล่าสุดถูกซื้อไปให้อยู่ในน้ำมือของ Rupert Murdoch เจ้าพ่อสื่อของอเมริกา (ที่มีคนไม่ชอบพอ ๆ กับประธานาธิบดี และมีคนทำนายว่า จะเป็นคนที่ทำให้ MySpace ลงความนิยมลง) ก็ถือกำเนิดมาได้ด้วยกลุ่มนักดนตรีแท้ ๆ ซึ่งเป็นกลุ่มเป้าหมายหลักของ MySpace ในช่วงแรก โดยเฉพาะประเภทวงใต้ดิน และวงนักเรียน นักศึกษา ทั้งหลาย ที่ต้องการจะแสดงฝีมือ ซึ่งแน่นอน ฟังก์ชั่นที่เป็นที่นิยมที่สุดก็คือ การที่สามารถที่จะเอาเพลง present เพลงที่ตัวเองทำลงบนเว็บนี้ได้ ซึ่งก็ได้ผลอย่างที่เห็น

คร่าว ๆ เท่านี้ละกันครับ ถ้าอยากทราบข้อมูลเพิ่มเติม ลองหาอ่านจากงานอื่น ๆ ของ danah boyd และคนอื่น ๆ เอาดูครับ

3 responses to “เพื่อน = เพื่อนออนไลน์?

  1. เห้อ.. ปกติโลกข้างนอกก็พยายามสร้างภาพกันอยู่แล้ว โลกดิจิตอลที่สำหรับคนทั่วไปแทบตรวจสอบกันไม่ได้เลยก็ยิ่งอาการหนักเข้าไปอีก ..วัตถุนิยมกันจิงๆ

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s