Glocalization of Social Bookmarking for Books

For the past few years, before each visit to the National Library, I would search Amazon.com to filter out some good books based on the sales rank, customer reviews and the editorial reviews. Then I would visit NLB online catalogue to check if they were available in the library. That was a very time consuming task.

เป็นที่มาของเว็บไซต์ social bookmarking ของสิงคโปร์ที่ชื่อ Bookjetty ที่รวม feature ของ Amazon กับ Library Catalog ของ NLB เข้ามาไว้ด้วยกัน แนวคิดก็คือ เน้นชุมชนคนอ่านและรักหนังสือ ซึ่ง Library Catalog มี universe ของทรัพยากรที่น้อยกว่า ดังนั้นการดึงข้อมูลของ Amazon มาเป็นหลัก แล้วดึงข้อมูลของ Local library มา ถือว่าเพิ่มขอบเขตของการให้บริการของห้องสมุดได้ด้วย ซึ่งหลัก ๆ ตอบสนองความต้องการของคนที่ต้องการจะ browse มากกว่าที่จะ search ในขณะเดียวกัน ห้องสมุดก็สามารถใช้ประโยชน์จากข้อมูลจาก Bookjetty ในการคัดเลือกทรัพยากรสารสนเทศได้อีกทางหนึ่งด้วย

ในขณะที่อเมริกา คนใช้ Worldcat ก็มีลักษณะเดียวกัน ก็คือ สามารถ localize ผลการค้น based on ห้องสมุดที่อยู่ใกล้ ๆ ได้ อย่างไรก็ตาม social aspect ของ Worldcat ก็ไม่แข็งแกร่งเท่าของ amazon (ถึงแม้ว่าคนใน OCLC เจ้าของ Worldcat พยายามจะเปรียบเทียบ วิเคราะห์มุมมองระหว่าง library catalog กับ amazon อยู่ตลอดเวลา และมุ่งมั่นที่จะทำให้เป็นอย่างนั้น) แต่ผมกลับมองว่า หากยอมนำจุดเด่นของทั้งสองฝ่ายมาใช้ร่วมกัน ก็น่าจะเกิดประโยชน์สูงสุด แล้วดูเหมือนในทางปฏบัติก็ไม่น่าจะยาก จะยากก็ตรงเรื่อง politics เนี่ยแหละ หลักการง่าย ๆ ก็คือคือ ทำการค้นคืนจาก amazon ก่อน แล้วหลังจากนั้นก็สามารถที่ detect ได้ว่าหนังสือเล่มดังกล่าว มีบริการที่ห้องสมุดใกล้เคียงใดบ้าง

สำหรับเมืองไทย อาจจะต้องใช้ลักษณะทั้งสองแบบเข้าร่วมกัน สิ่งที่ Bookjetty ดูน่าจะไปได้ดีในสิงคโปร์ ก็ด้วยข้อได้เปรียบที่ NLB ครอบคลุมการให้บริการห้องสมุดทั่วประเทศในลักษณะ Centralized เพราะฉะนั้นการที่ Bookjetty connect ไปที่ NLB แห่งเดียว ก็สามารถสร้าง community ได้ทั้งประเทศแล้ว ในขณะที่บ้านเรา การจัดการห้องสมุด ค่อนข้างกระจัดการจาย ดังนั้นแนวทางแบบ Worldcat ของ OCLC เป็นแนวทางที่น่าจะดูเหมาะสมที่สุด คือ เป็น distributed model อย่างไรก็ตาม มันก็ขึ้นอยู่กับความร่วมมือของห้องสมุด (ซึ่งแน่นอน ต้องใช้ extra labor effort ในงานตรงนี้ ซึ่งจริง ๆ ก็ไม่น่าจะยากอะไร)

ปัญหาของการใช้ shared catalog กับ OCLC ในบ้านเรา คือ เรื่องภาษาและงบประมาณ ที่มักจะถูกประเมินว่า มีผลประโยชน์น้อย ในขณะที่ราคาสมาชิกนั้นค่อนข้างสูง ดังนั้น option ของการทำ local network นั้นเป็น option ที่หลายฝ่ายพึงพอใจ แต่กระนั้นก็ไม่เห็นจะเป็นผลเป็นชิ้นเป็นอันสักเท่าไหร่นัก

หากเราสามารถทำ Thaicat (น้อง ๆ Worldcat) ได้ ก็คงจะดีไม่น้อย แล้วทีนี้ Third Party อย่าง Bookjetty ก็สามารถมาพัฒนา service กับ Amazon หรือร้านหนังสือ online ใหญ่ ๆ ในบ้านเราได้อย่างไม่ยากเย็นนัก

เพราะฉะนั้นอย่างไรเสีย ก็ต้องเริ่มจาก library network ที่ดี ว่าแต่วันนี้ เรามีเครือข่ายห้องสมุดที่พร้อมแล้วหรือยัง

แต่หากใครจะเริ่มจากห้องสมุดของใครของมันก่อน ก็น่าลองอยู่เหมือนกัน โดยเฉพาะตามห้องสมุดมหาวิทยาลัย น่าจะมี community ย่อย ๆ ได้ไม่ยาก

[อ่านเพิ่มเติม บทสัมภาษณ์ของ Henry ผู้ก่อตั้ง Bookjetty; Via Global Voices Online]

ปล. ผมจะไปพูดเรื่อง ห้องสมุด 2.0 ช่วงต้น – กลางเดือนหน้านี้ ที่ TCDC ใครสนใจก็เชิญไปแลกเปลี่ยนความเห็นกันได้นะครับ

3 responses to “Glocalization of Social Bookmarking for Books

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s